Metro İnşaatında Fatih’in Kayıp Hamamı Bulundu

783

hamam2Aksaray Metrosu yanındaki ek metro inşaatı kazısında İstanbul’un fethinden sonra inşa edilen ilk Osmanlı hamamının kalıntıları ortaya çıktı. Elektronik Haber Ajansı (e-ha) muhabirinin edindiği bilgiye göre, Arkeoloji Müzesi yetkilileri, kalıntıların üstünün kapatılarak korumaya alındığını bildirdi. Ünlü sanat tarihçisi Prof. Dr. Semavi Eyice, hamamın, iki simetrik kubbesiyle günümüze kalan Murat Paşa Cami külliyesi içinde yer almasına rağmen Vatan Caddesi’nin yapımı için Adnan Menderes döneminde yıkıldığını ve kalıntıların altında Bizans döneminden kalan mozaiklerin de bulunduğunu vurguladı.

Vatan Caddesi’ndeki Aksaray Metro İstasyonu yanında Şişhane-Yenikapı ve Marmaray metro hattı için yapılan yeni bir inşaat kazısında, Fatih Sultan Mehmet döneminden kalan 540 yıllık bir Osmanlı hamamının kalıntıları bulundu.

Fatih Sultan Mehmet’in paşalarından Has Murat Paşa tarafından yaptırılan İstanbul’un Aksaray semtindeki Vatan ve Millet Caddeleri’nin kesiştiği noktada yükselen Murat Paşa Camisi’nin devamı olan kayıp Murat Paşa Hamamı’nın kalıntılarına, geçtiğimiz günlerde iş makineleriyle açılan bir çukurda rastlandı.

İstanbul’da Fatih döneminden kalan ve Bursa üslubuyla yapılmış, iki simetrik kubbesi ve tuğla duvarlarıyla Osmanlı mimarisinin ilk örneklerinden olan caminin külliyesinde yer alan hamam, 1950’lerde Başbakan Adnan Menderes hükümetinin Vatan ve Millet caddelerini yaptırmasına kadar ayaktaydı.

Alanda çalışan inşaat yetkilileri, metro çalışmaları sırasında bir süre önce tarihi kalıntılara rastladıkları ve durumu İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne bildirdiklerini belirtti. Bu yetkililer, daha sonra Müze Müdürlüğü’nün onayıyla kalıntıların üstünü kapattıklarını kaydetti.

İstanbul Arkeoloji Müze Müdür Yardımcısı Zeynep Kızıltan da Aksaray’daki metro kazısı çalışmaları sırasında hamam kalıntısının belirlendiğini söyledi. Kızıltan, hamamın Anıtlar Kurulu kararıyla koruma altına alındığını vurguladı. Hamamın üstünün, öncelikle “jeoseklitil” denilen malzemeyle kaplandığının belirten Kızıltan, daha sonra dere kumu ve çakılıyla örtüldüğünü vurguladı. Kızıltan, arkeolog gözetiminde yapılan metro inşaatı sırasında hamam kalıntılarının hasara uğratılmadığının altını çizdi.

Ünlü sanat tarihçisi Prof. Dr. Semavi Eyice; Aksaray’daki Murat Paşa Camisi ve külliyesi içinde yer alan Murat Paşa Hamamı’nın, İstanbul’un fethinden sonra yapılan ilk hamam olduğunu vurguladı. Eyice, külliye kapsamında yer alan medrese, imaret ve çifte hamamın 1956’da Adnan Menderes döneminde Vatan ve Millet caddeleri’nin yapımı sırasında yıktırıldığını söyledi.

Yıkılan hamam ve külliye binalarına ait molozların, yine o dönemde yapılan sahil yoluna döküldüğünü anımsatan Eyice, “Dönemin İmar Bakanı, hamamı sahil yoluna serdiğini, isteyenlerin oraya gidip hamama bakabileceklerini söyleyerek bu tarihi yapıyı dalga konusu etmişti “dedi.

Hamamın o dönemde yıkılmasına rağmen günümüze kadar gelen kalıntısında, hamamlarda bulunan “cehennemlik” denilen bölümün caddenin altında kaldığına dikkat çekti. Eyice,. “cehennemlik” adı verilen bu bölümün altında da Bizans dönemine ait mozaiklerin olduğunu vurguladı.

Osmanlı’nın İstanbul’a geldiği sırada bu mozaiklerin üzerinin toprakla örtülü olduğunu kaydeden Eyice, bu mozaiklerin üstüne hamam inşa edildiğini söyledi.

21.05.2009 e-haber