İnsanlar Alet Yapmayı Hobitlerden mi Öğrendi?

723

insanlar-alet-yapmayi-hobitlerden-mi-ogrendiFlores adalarındaki Liang Bua mezarından çıkarılan aletler, yaklaşık 1 metre boyundaki ‘hobit’ adı verilen eski insanların (H. Floresiensis) H. Sapiensler’den çok daha önce taştan aletler yaptığını gösteriyor.

Endonezya Flores adalarında yaklaşık bir metre boyundaki hobit adı verilen eski insanlara ait bir mezar bulundu. Mezardan çıkarılan taş aletler bilimcilerin kafasını karıştırdı. Beyinleri olsa olsa greyfurt büyüklüğünde olan bu insanlar el araçları geliştirmeyi nasıl başarmıştı? Yapılan ayrıntılı bir inceleme, hobitlerin teknolojik yetilerine ışık tutmakla birlikte, ardında yeni bir gizem bıraktı. Flores adalarına varan modern insanlar alet üretirken nasıl olur da hobitlerle aynı yöntemleri kullanır?

New England Üniversitesi’nden arkeolog Mark Moore, Flores’teki Liang Bua mezarından çıkarılan 11.667 taş aleti inceledi. Kazı ekibi, mezarın 17bin-95 bin yıl öncesinden kalan tabakalarından hobit kemiklerini gün yüzüne çıkardı. Bu eski tabakalar 12 bin yıllık volkanik tüf tabakasının altında yer alıyordu. Tabakanın üzerinde ise 11 bin yıllık Homo Sapiens gömütüne ve aletlere rastladılar. Moore’un ekibi alet parçalarının taşlarda bıraktıkları izlerden yararlanarak aletlerin ilk şekillerini belirlemeye çalıştı. Journal of Human Evolution dergisinde yayımlanan makaleye göre, hominidler de taşları benzer şekillerde yontmuştu.

Moore, hominidlerin yani H. Floresiensisler’in H. Sapiensler’den çok daha önce aletler yaptığını söylüyor. Ayrıca türler arasında bir ilişki kurulduğunu, H. Floresiensisler’in soyu tükenmeden önce H. Sapiensler’in onların bazı aletlerini kopyalama ılanağı bulduğunu öne sürüyor. Moore, “Hominidlerin nasıl birbirlerinden farklı teknikler kullandıklarını görebiliyorum ama türler arasında doğrudan bir bilgi alışverişi olmaksızın modern insanların bu yöntemleri nasıl kullanmış olabileceklerini anlamakta zorlanıyorum” diyor.

ÇEVRESEL GEREKSİNİMLER
Araştırma sonuçlarını inceleyen başka arkeologlar da, hominidlerin son derece sofistike aletler üretmiş oldukları gözlemlerini yineliyor. Fakat modern insanların, hominidleri taklit etmiş oldukları yorumuna gelince, arkeologlar arasında fikir ayrılıkları beliriyor. George Washington Üniversitesi’nden arkeolog Alison Brooke ve diğerleri, modern insanların çevresel gereksinimler nedeniyle benzer yöntemlerle benzer aletler üretmiş olabileceklerini söylüyor. Stony Brook Üniversitesi’nden arkeolog John Shea, modern insanların Endonezya takımadalarına 45 bin yıl önce ya da daha yakın zamanda göç etmeye başladıklarını, Moore’un ise hominidlere ait aletlerin 100 bin yıllık bir geçmişi olduğunu belirttiğini vurguluyor. Bu tarih, o coğrafyada türümüze dair herhangi bir işaretin görülmesinden çok eski zamanlara uzanıyor.

08.06.2009 Birgün