Tarihe Işık Tutuluyor

617

tarihe-isik-tutuluyorAfyonkarahisar Müze Müdürlüğü’nün Bayat’ta yürüttüğü Dede Mezarı Kazıları’nda 350’den fazla kaya mezarı tarihe ışık tutuyor.

Afyonkarahisar’ın Bayat İlçesi’nin Yukarı Çaybelen (Maçaklı) Köyü’nün 40 kilometre doğusunda yer alan ve halk arasında Dede Mezarı olarak bilinen tarihi yerleşme ve mezarlar gün ışığına kavuşuyor. Afyonkarahisar ve ilçelerindeki en eski yerleşim ile bölgenin o dönemdeki yaşam şekillerine ilişkin bilgiler veren kazılarda 350’den fazla mezar kazılıyor.

50’den fazla mezar var

Maçaklı Kale ismi verilen höyükte Afyonkarahisar Müze Müdürlüğü’nce gerçekleştirilen kazılarda, höyükte M. Ö. 1900-1550 yılları arasında yaşamış olan bir topluluğa (Orta Tunç Çağı’nda) ait mezarlığın, yerleşmenin 400 metre güneydoğudaki bir sırta yapıldığı tespit edildi. Mezarlık M.Ö 1900 yılından itibaren 400 yıl kadar kullanıldığını açıklayan Afyonkarahisar Müze Müdürü Mevlüt Üyemez, kazı yaptıkları alanda 350-360 civarında mezar bulunduğunu açıkladı. Günümüzde tarım alanı olarak kullanılan bu mevkiinin halk arasında Dede Mezarı olarak isimlendirildiğini ifade eden Müze Müdürü Mevlüt Üyemez, inanışa göre mezarlıktan geceleri çok parlak ışıklar yandığını ve bu ışıklar yukarıdan aşağıya doğru hareket ettiğini söyledi. Bölgenin halk için olan önemini de hatırlatan Müdür Üyümez, bölge halkının yağmur duası için Dede Mezarı’na çıktığını vurguladı.

Kemikler karbon analizi için Amerika’ya gidiyor

Afyonkarahisar Müze Müdürlüğü başkanlığında 2005 yılından beri Dede Mezarları’nda arkeolojik kazılar yapıldığını belirten Mevlüt Üyümez, “Bu kazılara Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özdemir Koçak ve ekibi bilimsel heyet üyeleri olarak katılmaktadır. Yapılan kazı çalışmalarında yüksek bir teknoloji kullanılmaktadır. Burada Eskiçağ Tarihi, Arkeoloji, Antropoloji, Jeodezi Mühendisliği, Jeofizik Mühendisliği ve Kimya gibi bilim dallarından hocalar çalışmalar yapmaktadır. Mezarlıktan çıkarılan insan kemiklerinin Karbon analizleri Amerika Florida’da bulunan Beta Analytic Radiocarbon Dating Laboratory’de yapılmaktadır.” dedi.

Ölüleri anne karnında gibi gömmüşler

Dede Mezarları’nın sınıflandırılmasının Orta Tunç Çağ’ına tarihlendirildiğini de anlatan müze Müdürü Mevlüt Üyümez, mezarlığın 90 metreye 60 metre büyüklüğünde olduğunu belirtti. Mezarlıkta o dönemde Anadolu’da uygulanan üç çeşit gömme geleneğinin var olduğunu söyleyen üyümez, “Bunlardan birisi; insanların büyük küpler içerisine gömülmesidir. Diğeri iri ve yassı taşlardan dikdörtgen şeklinde yapılan mezarlara olan gömüdür. Son gömme şekli ise kayaların oyulması suretiyle ölünün bu alana gömülmesidir. Ölüler genellikle hocker denilen tarzda, yani anne karnındaki gibi gömülmektedir. Bu mezarlıkta bazı ölülerin de yakılarak küçük küplere konduğu ve gömüldüğü görülür.” diye konuştu.

Kendisine has ve gelişmiş bir topluluk mezarlarda ölülerin daha sonraki hayatlarında kullanmaları için bazı eşyalarıyla beraber gömüldüğünü de vurgulayan mevlüt Üyümez, bu eşyaların topraktan yapılmış çanak-çömlekler, kemik ve taş boncukların yanı sıra bronzdan yapılmış yüzük, bilezik ve iğneler olduğunu anlattı. Dede Mezarı Nekropol kazılarının, Anadolu’nun Orta Tunç Çağ ismi verilen dönemi hakkında çok önemli bilgiler verdiğini de ifade eden Üyümez, bu bilgilere göre Afyonkarahisar çevresinde sözü edilen dönemde kendisine has ve gelişmiş bir topluluk yaşadığının tespit edildiğini anlattı. Orta Tunç Çağı’nda ölü gömme geleneğinin yanı sıra dönemin insan yaşantısı hakkında çok önemli bulgular elde edildiğini hatırlatan Üyümez, 2009 yılı kazı çalışmalarının 20 Ağustosa kadar devam edeceğini anlattı.

13.08.2009 Afyon Haber