2 Bin Yıllık Mühendislik Harikası

2 Bin Yıllık Mühendislik Harikası

447

Likya Birliği’nin başkenti Patara’nın su iletim ve dağıtım hattının 2 bin yıl önce bugünün mühendisliğine uygun şekilde inşa edildiği bildirildi.

Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı Patara Antik Kenti’ndeki su yolları TÜBİTAK, Akdeniz Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi iş birliğinde araştırılıyor. Patara Kazı Başkanı ve Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Havva İşkan Işık, arkeolojik alanlarda ilk kez bir su yolunun incelendiğini belirtirken, 2 bin yıl önce yapılan su taşıma sisteminde bugün mühendislik açısından bilinen her türlü kuralın kullanıldığını söyledi.

Prof. Dr. Işık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Likya Birliği’nin başkenti Patara’da kazı çalışmalarının 20. yılını doldurduğunu ve çalışmaların yüz yıl daha sürebileceğini söyledi.

Kazı çalışmaları kapmasında TÜBİTAK ve Pamukkale Üniversitesi iş birliğiyle “Patara Su Yolları ve Sistemleri Projesi”nin de yürütüldüğünü vurgulayan Işık, antik kente 21 kilometre uzaktan getirilen suyun mecrasını izlediklerini dile getirdi.

Su yolunun, çıktığı kaynaktan kent içi dağıtım şebekesine kadar her türlü ayrıntısıyla ele alındığını belirten Işık, şöyle konuştu: “Türkiye’de ve belki de dünyada ilk olarak su yolunu bir arkeolojik alanda izliyoruz. Su yolunu mühendislik, mimarlık ve tarihi konsepti açısından ayrı ayrı inceliyoruz. Bilinen, bu su yolunun Roma çağında oturtulduğuydu. Ama bunun böyle olması zaten mümkün değil. Çünkü onlardan 3 bin yıl önce de burada bir yaşam, kent vardı. Su yolunun Romalılar tarafından değil, Likyalılar tarafından yapılmış. Romalılar, bir deprem sonrası su yolunu onarmışlar ve yenilemişler. Burası mühendislik açısından fevkalade önem taşıyor. Çünkü 2 bin yıl önce yapılan su taşıma sisteminde bugün mühendislik açısından bilinen her türlü kural uygulanmış.”

-BUGÜNÜN İÇME VE KULLANMA SUYU SİSTEMİNE UYGUN YAPILMIŞ-

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Hidrolik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Baykan da antik kentin su iletim sisteminin “kot-koordinat sistemiyle” kayda geçirildiği çalışma kapsamında, iletim hattı üstündeki su yapılarının biçim, boyut, eğim ve malzeme özelliklerinin fotoğraflanarak kayıt altına alındığını söyledi.

Sistem üstündeki bazı özel yapıların maketlerinin yapılacağını belirten Baykan, kent içi su dağıtım sistemi hakkında da bilgi edinildiğini kaydetti.

Su yolunun uzunluğunun 21 kilometre, ortalama eğiminin de yüzde 2 olduğunu ifade eden Baykan, dünyanın ilginç su yapılarından biri olan Patara su yolundaki “delikkemer ters sifonu”nun antik çağdan kalmasına rağmen oldukça iyi durumda olduğuna dikkat çekti.

Baykan, şöyle konuştu: “Haritacılık çalışmaları da göstermiştir ki bu hat, 2000 yıl önce sanki ancak bugün elimizde bulunan 1/25000’lik haritaya tam uyum sağlayacak biçimde geçirilmiştir. Su iletim hattının, kent yaşamı ile ticari olanaklarını birleştiren önemli bir araç olduğu söylenebilir. Su iletim ve dağıtım hattı, bugünkü içme ve kullanma suyu sistem mühendisliğine uygun felsefeyle inşa edilmiş. İletim hattı-dağıtım boruları, basınç kırıcı yapılar (maslaklar), bugünkü su mühendisliğinin vazgeçilmez yapılarıdır.”

18.08.2009 Milliyet

NO COMMENTS

Leave a Reply