Bathonea Tehlikede

460

bathonea-tehlikedeAvrupa’nın en eski yerleşim alanı ve İstanbul’un ikinci tarihi yarım adası olarak nitelendirilen Küçükçekmece’deki 2 bin 700 yıllık antik Bathonea kentinin bulunduğu bölge, İstanbul Büyükşehir Belediye’sinin 1/100 bin ölçekli planında, arkeolojik sit alanı olmaktan çıkarıldı. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Kentleşme ve Planlama Komitesi Üyesi Yıldız Uysal da ” Yeni plan bölgede yapılaşmaya olanak tanıyacak. Bu plana göre üniversite oraya kampus binası yapabilir ya da kapalı spor kompleksi yapılabilir”uyarısında bulundu.

BATHONEA YEŞİL ALAN VE SPOR ALANI OLARAK GÖSTERİLDİ İDDİASI

Planda Bathonea, yeşil ve spor alanı olarak gösterildi. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi’nin hazırladığı raporda, bu kararların bölgede yapılaşmaya olanak vereceği ve bölgenin tahrip olacağı ileri sürüldü.

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi, 1/100 binlik İstanbul İl Çevre Düzeni Planı’nı 13 Şubat 2009’da onayladı. Plan 17 Temmuz 2009’da askıya çıkarıldı. Planda Küçükçekmece Gölü’nün batı kıyısı, kentsel ve bölgesel yeşil ve spor alanı olarak gösterildi. İç kısımları ise üniversite alanı olarak işaretlendi. Ancak aynı bölge 2006 tarihli 1/100 binlik şehir planında `Arkeolojik Sit Alanı’ olarak gösterildi. Mimarlar Odası’nın hazırladığı raporda, kazı çalışmalarına başlanan arkeolojik sit alanı kapsamından çıkarılmasını, son derece yanlış ve sakıncalı bir karar olarak değerlendirildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin tek başına böyle bir karar alamayacağı belirtildi.

ÜNİVERSİTE SİT ALANINDAN ÇIKARILMASINI İSTEMİŞ

İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden adının açıklanmasını istemeyen bir yetkili, İstanbul Üniversitesi’nin daha önce bölgenin, SİT alanı kapsamından çıkarılması için başvuruda bulunduğunu belirterek, “Ancak, birinci derece SİT alanı olmasıyla ilgili bakanlık kararı var. İstanbul Üniversitesi, kampus alanının devamı olarak kullanmak istiyordu. Başvuru Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nda görüşülüyor. Tarihi olup olmadığına karar verilecek. Ama orada kazılar başladı. Bütün bu gelişmelerden sonra bu kararı veremezler” dedi.

PROF.DR.ÖZDOĞAN”ÜNİVERSİTE TARİHİKENTİN BULUNDUĞU ALANI İSTEMEDİ”

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Özdoğan ise, “Orası birinci derece SİT alanı hem de su havzası. Üniversite, tarihi kentin bulunduğu yer için değil daha üst bölümü için başvurmuştu. Bu kararlar, veri akışı eksikliğinden kaynaklanıyor. Tahrip edilmesinin hiçbir sebebi olamaz. Orası birinci derece SİT alanı hem de su havzası. Üniversite, tarihi kentin bulunduğu yer için değil daha üst bölümü için başvurmuştu. Bu kararlar, veri akışı eksikliğinden kaynaklanıyor. Tahrip edilmesinin hiçbir sebebi olamaz.

İMARA AÇILMASI İSTENİYORDU

16 Ağustos’ta kazı çalışmalarının başladığı törene katılan Avcılar Belediye Başkanı Mustafa Değirmenci de, “Yıllardır bölgenin imara açılması için büyük baskılar görmemize rağmen buna karşı koyduk. Doğru bir karar vermiş olmanın mutluluğunu yaşıyoruz” şeklinde konuşmuştu.

KAZI BAŞLADI, YAPILAŞMA SÖZKONUSU OLMAZ

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Basın Danışmanlığı, sözlü ve yazılı olarak yaptığımız başvuruya yanıt vermedi. Konuyla ilgili diğer tarafların görüşleri şöyle:

Yıldız Uysal (Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Kentleşme ve Planlama Komitesi Üyesi): Yeni plan bölgede yapılaşmaya olanak tanıyacak. Bu plana göre üniversite oraya kampus binası yapabilir ya da kapalı spor kompleksi yapılabilir. Bu kararlar, tarihi önemi dışında, 400 endemik (bölgeye özgü) türe sahip Küçükçekmece Havzası için son derece sakıncalıdır. Geri dönüşü olmayacak tahribatlara neden olabilir. Bu planı resmi yazıyla kendilerinden istedik. Ama üzerine tarih atılmamıştı. Şimdi konuyu çevirmek isteyebilirler.

Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili (İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü): Daha önce burada antik kent olduğu kesinleşmemişti. Doğru olsa bile bilgi eksikliğinden olabilir. Artık, antik kent olduğu netleşti. Kazı işerini yürütenler bir rapor hazırlar ve bunu koruma kuruluna sunarlar. Onlar da planı değiştirir. Böyle bir alana yapılaşma düşünülemez.

Hüseyin Dost (Avcılar Belediyesi İmar Müdürü): Planda Üniversite ya da `Kentsel ve Bölgesel Yeşil ve Spor Alanı’ olarak gözükse de orası birinci derece sit alanı. Kazılar da başladı zaten. Üst ölçekte böyle gözükse bile küçük ölçekte hazırlanacak planlarda bu durum değiştirilir. Oranın yapılaşmaya açılması söz konusu olamaz.

DÜNYA İZLİYOR

Çalışmalarını tüm dünyanın izlediği Bathonea, Küçükçekmece gölünün Avcılar ve Küçükçekmece kıyıları boyunca, Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun arazisi kıyıları da dahil 10 bin metre kareden fazla bir alanı kaplıyor. Göl tarafından gelindiğinde ilk olarak bir fener ve büyük bir liman ortaya çıkıyor. Limanın arkasında bir sarnıcın izleri görülüyor. Yarımadanın içlerine doğru 3 kilometrelik kıyı boyunca yeşil alanlarda tarihi kalıntıların olduğu düşünülüyor. Hala tarla olarak kullanılan alanın altında, tarih öncesi neolitik döneme ait bulgular ve bir mezarlık (nekropol) alanı olduğu belitiliyor. Jeofizik çalışmalarla tespit edilen alanın bir kısmı, İstanbul Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi’ne ait arazisi içinde bulunuyor. Tapınağın bulunduğu bölgeden, denize doğru izleri görülen antik yoldan şehrin özel iskelesine iniliyor. Antik yol kıyısında kentin kalıntıları kullanılarak 20. Yüzyıl başlarında inşa edilmiş çiftlik binalarının izleri görülürken, yıkılmış bir çeşme, yalak olarak kullanılmış bir lahit parçası ve Osmanlı dönemine ait yıkık bir hamam göze çarpıyor. Tatlı su kaynaklarının hala kullanıldığı gözlenen kıyıdaki iskele gözle görülebiliyor. İskele çevresinde döneme ait bir sütun da göze çarpıyor.

Konunun uzmanlarınca İstanbul’un tarihinin yeniden yazılmasına neden olacağı, kazı çalışmaları 100 yıl süreceği antik kent, son yılların en önemli arkeolojik keşiflerinden biri olarak da gösteriliyor.

28.08.2009 Vatan