37-yuzyillik-hitit-calgilari-canlandiÇorum’da gerçekleştirilen kazılardaki buluntularda iki Hitit çalgısının resmi saptandı. Müzik uzmanları iki enstrümanı vazo ve kabartmaya bakarak 3 bin 700 yıl sonra yeniden yaptı.

Hitit uygarlığına ait iki enstrüman saptandı. Çorum’da yapılan arkeolojik kazılarda bulunan kabartma vazo ve kabartma taşların üzerinde ‘Büyük Hitit Liri’ ve ‘Hitit Liri’ olduğu sanılan iki enstrümanın resimleri tespit edildi. Arkeolog ve müzikologlar Avrupa Birliği’nin ‘Kültürel Köprüler’ projesi kapsamında aldığı fon ile, projeyi hayata geçirmek için aylar öncesinde başladıkları hummalı çalışmanın sonuna geldi.

Organizatörlüğünü Oğuz Elbaş’ın yürüttüğü projede iki Hitit enstrümanının yapımını ise İstanbul Teknik Üniversitesi Devlet Konservatuarı’nda Prof. Adnan Koç başkanlığındaki Müzik Teknolojileri Bölümü üstlendi ve ortaya deri ses tablasından oluşan, ladin ve maun ağacından yapılmış, bir arp teli türü olan tel kullanılarak yapılmış iki enstrüman çıktı. Alışılmadık bir ses rengine ve 3.5 oktavlık bir ses sahasına sahip çalgılar arpa benziyor. Büyük Hitit Liri’nin 15 sağ, 15 de solda olmak üzere pararalel ses veren 30 teli var. Sahnede de bu enstrümanı iki kişi çalacak. ‘Hitit Liri’ ise 22 telden oluşuyor.

EZBER BOZULACAK MI?

Enstrümanın ortaya çıkmasında büyük emeği bulunan öğretim üyesi Tunç Buyruklular, enstrümanın ezber bozacak bir özelliğe de sahip olduğunu söyledi. Buyruklular, “Anadolu’da mızraplı sazların atası olarak ‘kopuz’u biliyorduk. Bu enstrümanın daha eskiye dayandığı kanıtlanırsa, en eski mızraplı saz olacak ve müzikoloji anlamında tüm ezberleri de bozan bir enstrüman olacak. Bu enstrümanların varlığı bu açıdan da önemli” dedi.

13.09.2009 Star