Kutsal Alanda Hamam

660

kutsal-alanda-hamamApollon Smintheus Tapınağı’nda inşa edilen antik hamam, genelde kent merkezlerinde bulunan hamamlardan, kutsal bir alanda kurulmuş olmasından dolayı farklılık taşıyor.

Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Gülpınar beldesindeki Apollon Smintheus Tapınağı’nda inşa edilen antik hamam, genelde kent merkezlerinde bulunan hamamlardan, kutsal bir alanda kurulmuş olmasından dolayı farklılık taşıyor.

Beldede, Prof.Dr. Coşkun Özgünel başkanlığında yürütülen kazılar, Apollon Smintheus kutsal alanındaki hamamda yoğunlaştırıldı. Kazı ekibi üyesi arkeolog Davut Kaplan, Troas yöresinin en eski hamamı özelliğini de taşıyan yapının, temellerine kadar Bizanslılar tarafından tahrip edildiğini, bununla ilgili ellerinde belgeler bulunduğunu söyledi.

Roma dünyasının günlük yaşamının bir parçası olan yıkanma geleneğinin en güzel kanıtı olan hamamın bazı ilkleri barındırdığına işaret eden Kaplan, milattan sonra 1. yüzyıl sonunda inşa edilmiş olan hamamın, konumu, plan ve tekniği açısından diğer örneklerinden farklı olduğuna dikkati çekti. Kaplan, Apollon Smintheus Tapınağı’nın hemen yanında inşa edilmiş olan hamamın en önemli özelliğinin, kutsal alanda ve rahipler tarafından yapılması olduğunu belirtti.

Hamamın, birer kapıyla bağlanan odalarının en sıcaktan soğuğa doğru sıralandığını anlatan Kaplan, “Roma hamamlarının olmazsa olmazı olan ısıtma sistemi, farklı teknik uygulamalarıyla karşımıza çıkmaktadır. Temel seviyesinde korunmuş külhan bölümünde tespit ettiğimiz 4 ayrı ocak, en az üç mekanın tabandan ısıtıldığını ortaya koymaktadır. Bu mekanlarda özellikle duvardan ısıtma sisteminin ilginç bir örneği olan ‘tegula mammatae’ olarak nitelendirdiğimiz tuğlalar kullanılmıştır” diye konuştu.

Kaplan, o dönemde halka açık olan hamamda küçük ve özel bir mekanın da alttan ve duvardan ısıtmaya sahip olduğunu belirlediklerini ifade ederek, şunları söyledi:

“Bu mekan olasılıkla, halka açık bölümlerden soyutlanmış, din adamı ve yöneticilerin yıkandığı bir yer. Hamamın diğer bölümlerin mekanlarının sadeliğine karşın, bu özel odanın zemininin mozaik tabana sahip olduğu ortaya çıktı. Ana renklerin tümünü barındıran mozaikte, geometrik ve bitkisel motifler bir arada kullanılmış ve adeta renk cümbüşü meydana getirilmiş.”

Arkeolog Davut Kaplan, hamamın diğer bir ilginç özelliğinin de, yapı nın ısıtılmasında ocakların yakımı ve bakımında görevlendirilmiş kişilere ait özel bir servis koridorunun varlığı olduğunu söyledi. Kaplan, tonoz örtüyle kapalı olan bu koridora hamam dışından girildiğini, böylelikle hamama yıkanmak için gelenler ile görevlilerin birbirlerini asla görmediğini ve rahatsız etmediğini kaydetti.

26.09.2009 EBM Haber Ajansı