Kaya Mezarlarına Nano Tedavi

479

Köyceğiz ilçesine bağlı Çandır köyü sınırları içerisinde yer alan Kaunos Antik Kenti’nin bir uzantısı olan dünyaca ünlü Kral Mezarlarındaki erime ve yok olma tehlikesine karşın “tedavi” çalışmaları başlatıldı.

Yaklaşık 2 bin 400 yıllık tarihi olan Kral Mezarlarındaki erimeye karşı uygulanacak çalışma için Dalyan’a gelen TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Malzeme Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Tarık Baykara, Tübidak Baş Araştırmacısı Gamzegül Avcı, Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertuğrul Arpaç, Nanoen Arge Danışmanlık Limited Şirketi Müdürü Nedim Erinç, Kaunos Kazı Heyeti Başkanı Prof.Dr.Cengiz Işık’la birlikte Kral Mezarlarını gezdiler ve incelemelerde bulundular.

Buradaki incelemenin ardından ekibin laboratuar çalışmasına başlayacağı ve buradaki sonuçlara göre ileriki tarihlerde Kaya Mezarlarında tedavi işlemine başlayacağı belirtiliyor.

NANO TEKNOLOJİ UYGULANACAK

Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertuğrul Arpaç Kral Mezarlarında ağırlık olarak doğal nedenlerle bir tahribatın söz konusu olduğunu belirterek, “Buradaki tahrip öncelikle doğa kaynaklı, insanların bu kadar zarar vermesi mümkün değil. Burada ilk olarak yukardan gelen nemin kesilmesi gerekiyor. Ardından da sütunlarda oluşan çatlaklıkların genişlemesinin önlenmesi ve yüzeyin kendi kendisine koruyacak hale getirilmesi gerekiyor. Bu üç adımın öncelikle yapılması lazım, ardından da ne yapacağımızı tekrar oturup düşüneceğiz” dedi.

Tarihi eserlere yönelik ilk kez burada nano teknoloji kullanılacağını belirten Prof.Dr.Ertuğrul Arpaç, “Öncelikle ilk mezardan başlayıp analiz yapılacak, çünkü buradaki hasarın nedenlerinin tespit edilmesi ve mağdurun içeriği tam bilinmesi gerekiyor. Ardından şu ana kadar edindiğimiz deneyimleri, burada uygulamaya gideceğiz. Deneyimlerimizde yine yaklaşık 20-25 yıldır birikimimiz olan Nano teknolojik bilgileri burayı uygulamayı düşünüyoruz. Sonuçların nasıl olacağını ise laboratuar düzeyinde deneyerek, orada yapacağımız çalışmaların sonuçlarına göre değerlendireceğiz. Oradaki çalışmanın ardından burada öncelikle küçük yüzeylerde deneyecek ve periyodik olarak tüm yüzeye uygulamaya çalışacağız” dedi.

SÜRE VERMEMİZ MÜMKÜN DEĞİL

Kullanılacak Nano Teknolojinin daha önce hiçbir yerde kullanılmadığını belirten Prof.Dr.Ertuğrul Arpaç, “Burada uygulanması düşünülen Nano teknolojiyi biz tarihi eserlerdeki çalışmada uygulamadık, dünyada da bilmiyorum uygulandımı. Nano teknolojileri çok yeni bir konu, şu ana kadar denemeleri yapıldı. Edindiğimiz bilgilerle burada ne tür bir çalışma yapacağımızı bakacağız ve uygulama aşamasında da sizlerle bu çalışmaları paylaşacağız” dedi.

Çalışma için süre verilmesinin söz konusu olamayacağını belirten Prof.dr.Ertuğrul Arpaç, “Buradaki çalışmaya şimdilik bir süre vermemiz mümkün değil, çok kısa bir sürede olabilir, çok uzun vadeli bir çalışmada olabilir. Gerçekten çok düşünülmesi, enine boyuna tartışılması ve uygulamasının yapılması gereken bir iş. Çünkü burada yapılacak hatanın geri dönüşü yok, bizimde böyle bir riske girme şansımız lüks.

Buradaki çalışma Akdeniz Üniversitesi , Akdeniz Üniversitesi Tekno Kentte faaliyet gösteren Nanoen, Tübitak Marmara Araştırma Merkezi Malzeme Bölümü ve Başkent Üniversitesinin ortak çalışması ile yapılacak bir çalışma olacak” dedi.

DOKTORLA HASTAYI TANIŞTIRMAYA GELDİK

Kaunos Kazı Heyeti Başkanı Prof.Dr.Cengiz ışık ise “Bu işi bilimsel anlamda kurtaracak bilim adamlarıyla birlikteyiz, buraya Doktorla hastayı tanıştırmaya geldik” dedi.

Burada uzun soluklu bir çalışma yapılacağını belirten Prof.Dr.Cengiz Işık “Buradaki işlem hemen yarın olacak bir şey değil, hatta Ertuğrul bey, bu iş bizi öldürür dedi. Biz burada öyle bir yol izlemeliyiz ki bizden sonra gelenler de devam ettirsinler. Bizler hepimiz bir şeyleri bu dünyada görmeyeceğiz, belki öteki dünyadan izleyebileceğiz. Ama önemli olan işe başlamak, her birimizin görevi var, bizim görevimiz bu işi başlatmaksa, bizden sonrakilerin görevi de bu işi tamamlamak yani süreklilik gerektiriyor. Belki bizden sonrakiler yöntemi daha da geliştirip daha özel çalışmalar yapacak.

Burada uzun bir laboratuar çalışmasının ardından mezar üzerinde belli özel alanlarla tatbik edeceğiz ve sonra izleyeceğiz. Bu ne kadar bir süreç olacak onu hep beraber göreceğiz” dedi.

BAKAN ERTUĞRUL GÜNAY’DA GELECEKTİ

Bu arada Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın da bölgeye gelen profesörlerle birlikte Kral Mezarlarını incelemek istediği öğrenildi. Uzmanların ilk olarak Aralık sonunda bölgeye gelmesi planlanmış ancak Meclisteki bütçe görüşmelerine denk geldiği için Bakan Günay’ın gelemeyecek olması yüzünden inceleme ertelenmişti. Bakan Günay’ın bu seferde programının yoğunluğu nedeniyle bölgeye gelemediği öğrenildi.

KRAL MEZARLARI

Kaunos Antik Kentinin bir bağlantısı olan Kaya Mezarları yada diğer adıyla Kral Mezarları Dalyan’ın simgesi konumunda. Kayaların içine oyulmuş mezarların M.Ö. 3 ve 4’ncü yüzyıllarda dönemin kralı, eşi, yakın askerleri, hizmetçileri, Karya ve Likyalı soyluları, zenginler, kahramanlar için yapıldığına inanılıyor.

Türkiye’nin yurt dışındaki tanıtım kitapçıklarının hemen hemen hepsinde yer alan ve her yıl yüzbinlerce turistin ziyaret ettiği Kral Mezarlarında ilk olarka yaklaşık 8 yıl önce Kazı Heyeti Başkanı Prof.Dr.Cengiz Işık tarafından erime yaşandığı belirtilmişti. Erime sonbahar’da da bölgeyi ziyaret eden Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay tarafından da gündem getirilmişti.

30.01.2010 Güneyege