Islah Edilmiş En Eski Buğday Türü Bulundu

579

Mersin’in Mezitli ilçesindeki Soli-Pompeiopolis Antik Liman Kentinde geçen yıl yapılan kazılarda gün yüzüne çıkarılan buğday tanelerinin, Neolitik dönemde ıslah edilmiş olan ”Çatal Siyez Buğday” türü olduğu bildirildi.

Soli Pompeiopolis Antik Liman Kentini Koruma ve Tanıtma Derneği Genel Sekreteri arkeolog Cem Civaoğlu, yaptığı yazılı açıklamada, geçen yıl Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Remzi Yağcı başkanlığında gerçekleştirilen kazılarda gün yüzüne çıkarılan ”arpa, buğday ve mercimek” örneklerinin incelemesinin tamamlandığını belirtti.

Soli Höyük’te bilinen en erken döneme ait olan ve milattan önce 15. yüzyıla tarihlenen ”Hitit İmparatorluk Çağı” tabakalarında yapılan kazı çalışmalarında bulunan tahıl örneklerinin, Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümünden Prof. Dr. Emel Oybak tarafından incelendiğini ifade eden Civaoğlu, ”Yapılan inceleme neticesinde, buluntuların ‘Çatal Siyez Buğdayı’ (Triticum Dicoccum), ‘Kabuklu Arpa’ (Hordeum Vulgare) ve ‘Mercimek’ (Lens Culinaris) olduğu belirlendi” dedi.

Milattan önce 15. Yüzyıl Hitit Çağı’na ait tabakada, bir mutfak ya da silo olduğu düşünülen bölümde açığa çıkarılan tahıl örneklerinin yanmış halde bulunduğunu hatırlatan Civaoğlu, açıklamasında şöyle devam etti:

”Hacettepe Üniversite Biyoloji Bölümünün raporuna göre Soli’de ortaya çıkan buğday, literatürde adı ‘Triticum Dicoccum’ olarak geçen bir türdür. Ülkemizde ‘Çatal Siyez Buğdayı’ olarak da bilinen bu tür, insanoğlunun yüz binlerce yıl doğaya bağlı yaşamdan, doğaya hakim yaşama geçişte ıslah ettiği en eski tahıl ürünlerinden biridir. ‘Neolitikleşme’ olarak da tanımlayabileceğimiz bu süreç, insanın doğa, kültür ve teknoloji ile etkileşerek ‘üretime geçiş’ evresinin adeta kilit taşıdır.

Yeni ortaya çıkan tahıl örneklerini daha önceki yıllarda bulduğumuz örneklerle birlikte değerlendirdiğimizde, Soli Pompeiopolis’te tarımsal üretimin yaygın ve çeşitli olduğunu söyleyebiliriz. Soli’nin, her ne kadar bir liman ve ticaret kenti olsa da geniş ve verimli arazilerinde tarımın da yapıldığı önemli bir merkez olduğu artık kanıtlanmış bulunuyor.”

01.03.2010 Gazeteport