Savaşta Kaçırılan ‘Gözyaşı Şişeleri’ Vatanı Irak’a Dönüyor

478

Irak’ta savaş sırasında kaçırılan 4 tarihi ”gözyaşı şişesi” ana vatanına geri dönüyor. Habur sınır kapısında gümrük kontrolleri sırasında yakalanarak Mardin Müzesinde muhafaza edilen şişeler, Irak’tan gelen heyete teslim edildi.

Anadolu Medeniyetleri Müzesine gelen Irak Müzelere Müdürü Amira Edan başkanlığındaki heyet, 4 parça eseri Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Murat Süslü’den teslim aldı.

Süslü, AA muhabirine eserlerle ilgili bilgi verirken, UNESCO’ya bağlı olarak Irak’ın Kültür Varlıklarının Korunması Uluslararası Koordinasyon Komitesi kurulduğunu anımsattı.

Kültürel mirasın korunmasıyla beraber çeşitli illegal yollarla ülkeler arası kaçırılan eserlerin asli yerlerine tesliminin söz konusu olduğunu dile getiren Süslü, Irak’taki savaş sırasında Bağdat’ta müzeden çalınarak dünyanın çeşitli yerlerine götürülen eserlerin bulunduğunu ifade etti. Bunlardan birkaçının da Habur sınır kapısından giriş yaptığı sırada gerekli operasyonlarla ele geçirildiğini ve eserlerin Mardin Müzesine teslim edildiğini aktaran Süslü, Irak makamlarıyla yapılan istişarenin ardından eserlerin Ankara’ya getirildiğini belirtti.

Son 7-8 yıl içinde pek çok ülkeden yasa dışı yollarla götürülen 2 bin 400’ün üzerinde tarihi eserin Türkiye’ye iadesinin sağlandığını da anlatan Süslü, şunları söyledi:

”Bununla beraber Bakanlığımızın kazı politikalarında da bir düzenlemeye gidiyoruz. Özellikle gerek Osmanlı döneminde, gerekse daha sonrasında çeşitli bahanelerle ülke dışına çıkarılmış olan, gerek restorasyon, gerekse bu konuda çalışma için çıkarılmış olan eserlerin yeniden ülkeye gelmesi için, bu eserlerin gittiği ülkelerde kamuoyu oluşturmak adına, kazı politikamızı da buna bağlı olarak gözden geçireceğiz.

Çünkü Osmanlı’nın özellikle son dönemlerinde çiniler, arkeolojik eserler, onarılıp getirilmek üzere götürülmüş ve bu eserlerin içinde bulunan, 100 yılı geçkin süredir getirilmeyen örnekleri biliyoruz. Bunlarla ilgili kamuoyu oluşturulup bu eserlerin yeniden ülkemize getirilmesini sağlama düşüncemiz var. Bu eserlerin getirilmesiyle ilgili o ülkelerin üniversitelerinden kazı yapmak üzere gelen bilim adamlarının gerekli çabayı göstermelerini istiyoruz. Bu bağlamda da kazılarımızı disipline edeceğiz.”

-”RESTORE EDEBİLİRİZ”-

Irak makamlarına Mardin Müzesinde bulunan 4 gözyaşı şişesini teslim ettiklerini belirten Süslü, şişelerden bazılarının ülkeye kaçak olarak sokulurken tahrip olduğunu söyledi.

Süslü, ”Eserlerin bazıları, ülkeye kaçak sokulurken tahribata uğramış durumda. Bizde emanet olduğu için biz konservasyon ve restorasyonunu tamamlamadan onlara iletiyoruz. Arzu ettikleri takdirde burada konservasyon ve restorasyon işlemleri de gerçekleştirilebilir” dedi.

-”MEZOPOTAMYA UYGARLIĞINA AİT PARÇALAR”-

Irak Müzeler Genel Müdürü Amira Edan da Türk yetkililerine teşekkür ettiklerini söyledi.

Zengin tarihlerine ve Mezopotamya uygarlığına ait antik parçaların iade edilmesine büyük önem verdiklerini vurgulayan Edan, ”Bugün benim için gerçekten çok önemli, büyük bir gün. Çünkü, bu kayıp tarihi parçaların Irak Müzesine dönmesi çok önemli” dedi.

Türk polisi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerine teşekkür eden Edan, ”Burada olmaktan çok mutluyum. Bu, gerçek bir işbirliğinin ilk adımıdır. Irak ve Türk müze yetkilileri arasında da gerçek bir işbirliğidir” diye konuştu.

Irak Müzesinden kayıp eserlerin yanında ören yerlerinden kayıp eserlerin de bulunduğunu anlatan Amira Edan, şu bilgileri verdi:

”Ören yerlerinden kaybolan eserlerin durumu daha büyük risk teşkil ediyor. Çünkü sayılarının tespiti önemli. Irak Müzesinden kayıp olanlar 10 bin parça civarında ve 5 bini geri döndü. Birçok ülkelerden geri dönenler oldu. En önemlisi Ürdün, 2 bin 500’ün üzerinde parça geri döndü. 700 üzerinde parça da birçok Arap ülkesinden geldi. Suudi Arabistan, Dubai, ayrıca İtalya, ABD, Almanya, Peru’dan bile gelenler oldu. Hepsinin dönme şansı var mı yok mu tam olarak bilinmiyor.”

01.07.2010 Zaman