Perge, Binlerce Yıla Meydan Okuyor

517

UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi’nde bulunan Antalya’daki Perge Antik Kenti, 5 bin yıldır tarihe meydan okuyor.

Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi’nde bulunan ve son bilimsel çalışmalarla 5 bin yıllık yerleşimin olduğu anlaşıldığı Antalya’daki Perge Antik Kenti’nde, 2010 yılı kazıları başladı.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Haluk Abbasoğlu, antik kentteki kazıların 1946 yılında Ord. Prof. Dr. Arif Müfid Mansel tarafından başlatıldığını anlattı. Perge’de Mansel’in ardından 1975-1988 yılları arasında Prof. Dr. Jale İnan’ın çalıştığını belirten Abbasoğlu, bu tarihten itibaren de antik kentteki kazıların başkanlığını kendisinin üstlendiğini, asistanlık yaptığı yıllarla birlikte yaklaşık 40 yılını antik kentin toprak altında kalmış zenginliklerini gün ışığına çıkarmak için geçirdiğini ifade etti.

Prof. Dr. Abbasoğlu, ilk kazmanın 1946 yılında vurulduğu antik kentteki 50. kazı sezonuna girildiğini belirterek, “Perge, klasik arkeoloji alanında Türk arkeologlarının yaptığı en uzun soluklu Türk kazısı. Perge’nin Türk arkeoloji tarihinde büyük bir yeri var. Daha da çok uzun yıllar devam edecek” dedi.

Bu yılki kazılarda, 24 kişilik bilimsel ekip ve 30 işçiyle çalıştıklarını ancak bu sayının önümüzdeki günlerde artabileceğini kaydeden Abbasoğlu, kazılar için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan bu yıl 108 bin TL ödenek geldiğini, İstanbul Üniversitesi’nin de 150 bin lira destek sağladığını bildirdi. Bu ödeneğin yetersiz olduğuna değinen Prof. Dr. Haluk Abbasoğlu, ek bütçeye ihtiyaç duyduklarını söyledi.

2 BİN LİRA VERENİN BİR SÜTUNU OLUYOR

Haluk Abbasoğlu, Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın da destekleriyle “Bir sütun da sen dik” adıyla bir kampanya başlattıklarını ve 2 bin lira karşılığında antik kentte caddedeki sütunları ayağa kaldırdıklarını anlattı.

Bakan Ertuğrul Günay’ın antik kenti ziyareti sırasında turizmcilerden kampanyaya destek vermelerini istediğini hatırlatan Haluk Abbasoğlu, şöyle konuştu:

“Şuana kadar turizmcilerden 30 sütun için bağış geldi. Turizmciler 52 sütun için söz vermişlerdi ama 30’u için destek geldi. Burası, Antalya’daki antik kentler arasında Aspendos Antik Tiyatrosu’ndan sonra en çok ziyaretçi alan yer. Ancak buranın geliri döner sermayeye gidiyor, hepsi Perge’ye dönmüyor. Perge ayrıca UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi’ne de girdi. UNESCO için hazırlanacak alan yönetimi planıyla Perge’nin gelirleri kendine dönebilirse, o zaman çok daha güzel işler, daha geniş işler yapılabilir. Onarıma daha fazla pay ayrılabilir. Gelişmiş ülkelerde de hükümetler bu tip kazı alanlarına fazla para ayırmazlar. Çünkü oralarda özel sektör duyarlı olduğu için sponsorluk çok daha fazla etkili. Türkiye’de eski eserlere yönelik sponsorluğa fazla itibar edilmiyor. Örneğin Antalya bir turizm kenti ama turizmcilerin bu alanlara hemen hiç katkısı yok. En son Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın katkısıyla 30 sütun diktiler. Bir sütun 2 bin lira. Yani toplamda 60 bin lira hiçbir şey değil. Burada onarılması gereken bir kule var. Turizmcilere gittim, randevu bile vermediler ki çok büyük turizmciler bunlar. Kundu sahilindeki çok büyük bir turizmciye gittik. ’Sizden para istemiyoruz, sadece öğrencilerimizin öğle yemeğini gönderir misiniz?’ dedim, ’A tabi’ dediler ancak bir bisküvi bile gelmedi. Kültür turizmi çok önemli. Kültür yeni yeni buluntularla daha da zenginleşiyor. Turizmcilerin kültür varlıklarının korunması ve ortaya çıkarılmasında sponsor olmaları lazım. Bütün dünyada bu böyle.”

Abbasoğlu, ABD’de National Geographic, Almanya’da çelik işletmeleri, İtalya’da sigorta ve bankaların kazı alanlarına büyük destekleri olduğuna işaret etti. Türkiye’de sponsorluk için yasaların da uygun olduğuna değinen Abbasoğlu, “Kültür varlıklarının korunmasına bağışta bulunmaları halinde vergiden de düşülüyor. İsimleri de şeref nişanesi olarak üzerine yazılıyor. ’Bu eser şu firmanın desteğiyle kurulmuştur’ diye. ’Bir sütun da sen dik’ kampanyasında 2 bin lira bağışta bulunan kişinin ismini sütunun platformuna yazıyoruz. Böylece ölümsüzleşiyorlar. Bu antik bir gelenek zaten. Destek bekliyoruz” diye konuştu.

ANTİK KENTTE KAMULAŞTIRMA SORUNU

Prof. Dr. Haluk Abbasoğlu, bu yılki kazılarda sütunlu caddenin son kısmı, kuzeyde çeşmeye doğru giden kısım ve nekropolde çalışmaları sürdüreceklerini bildirdi.

Perge Nekropolü’nün, “dünyada eşi olmayan güzellikte mezar yapılarının bulunduğu bir alan” olduğunu kaydeden Abbasoğlu, ancak bu alanda kamulaştırma konusunda sıkıntı yaşandığını ifade etti.

Özellikle 109 dönümden oluşan 169 numaralı parselde büyük sıkıntı yaşadıklarını anlatan Prof. Dr. Abbasoğlu, bu parselin 32 hissedardan oluştuğunu ve arsanın tapuda paylaşımının yapılmadığını anlattı. Kamulaştırma konusunda geçen yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın mal sahiplerine dönüm başına 25 bin TL önerdiğini ancak ailelerin 35 bin TL’de ısrar ettiğini belirten Abbasoğlu, kamulaştırma yapılmadığı için alanda çalışmalara başlayamadıklarını dile getirdi.

Abbasoğlu, nekropolde gün ışığına çıkarılan tarihi eserlerin bir kısmını korumaya aldıklarını ancak bir mal sahibinin nekropol alanına giden arsaya ekin ekerek bu alana ulaşımı zorlaştırdığını söyledi.

BAKAN GÜNAY İSTEMİŞTİ

Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, bu yıl 10 Ocakta Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB) Başkanı Sururi Çorabatır, Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkanı Ahmet Barut, Turizm Yatırımcılar Derneği (TYD) Yönetim Kurulu Başkanı Turgut Gür, TÜROFED Muhasip Üyesi Osman Ayık’ın da arasında bulunduğu bir grup turizmciyle Perge Antik Kenti’nde incelemelerde bulunmuştu.

Kazı alanında restorasyon yapılan kuleyi gezen Ertuğrul Günay, antik kentteki bir sütunun ayağa kaldırılması için 2 bin TL gerektiğini öğrenince, beraberindeki turizmcilere, “Her turizmci iki sütunu ayağa kaldırsın. Birine kendi ismini, diğerine benim ismimi versin” demişti.

Bunun üzerine turizmciler, antik kentteki 52 sütunun ayağa kaldırılması için Bakan Günay’a söz vermişlerdi.

23.07.2010 Radikal