Küçük Arkeologlar Çatalhöyük’de

0
410

Biz bir zaman yolculuğu yaptık ve 9 bin yıl öncesine gittik, Çatalhöyüklülerin evlerine konuk olduk. Onların binlerce yıl önce yaşadıkları evlerini, ocaklarını, mezarlarını, duvar resimlerini, takılarını, mutfak araç gereçlerini gördük. Görmekle kalmadık, evlerinin özelliklerini, yaşam biçimlerini öğrendikçe, nasıl yaşadıklarını da hayal ettik. Yolu olmayan köylerinde, evlerine gitmek için damdan dama geçişlerini, damlarda oturup sepet örmelerini, dama açtıkları delikten, merdivenlerden inerek evlerinin içine girmelerini, ölülerini yaşadıkları yere çukur açarak gömmelerini, odalarının duvarlarını nasıl süslediklerini, evleri eskidikçe nasıl yarıya kadar yıkıp üste yenisini inşa ettiklerini, neler yediklerini, avlanmalarını, ocaklarında yemek pişirmelerini gözlerimizin önüne getirmeye çalıştık.

Çatalhöyük’te her yaz, Shell’in desteğiyle çocuklar için “Arkeoloji Yaz Atölyesi’’ düzenleniyor. Bu yılki yaz okulunun son gününe Zeynep de davet edilince birlikte inanılmaz bir deneyim yaşama fırsatı elde ettik. Arkeolog Gülay Sert’in koordinatörlüğünde düzenlenen yaz atölyesi, bir gün sürüyor. Her güne 20 çocuk katılıyor. Gün, Gülay Sert’in çocuklarla Çatalhöyük üzerine söyleşi yapmasıyla başlıyor.

Çocuklar, barkovizyon eşliğinde Çatalhöyüklülerin yaşam biçimlerini, inançlarını, evlerini öğreniyorlar. Çatalhöyük Deneysel Arkeoloji Evi’nin gezilmesinden sonra sıra, en heyecanlı bölüme, kazı alanı gezisine geliyor. Kazı alanından ister çocuk olun ister yetişkin etkilenmemeniz mümkün değil. Sanki bir zaman yolculuğu yapıyor ve 9 bin yıl öncesinin yaşam alanına giriveriyorsunuz.

Ören yeri incelemesinden sonra çocuklar, kendileri için özel olarak hazırlanmış kazı alanında çalışıyorlar. Önce toprağı kazıp, kovalara dolduruyor, sonra bu toprağı eleyerek buldukları kemik, deniz kabuğu, obsidyen parçalarını daha sonra uzmanlar tarafından incelenmesi için naylon torbalara dolduruyorlar. Kazı alanında epey ter döktükten sonra öğle yemeği molası veriliyor ve ardından da atölye çalışması başlıyor. Çocuklar, kilden, Çatalhöyük kaplarının, figürlerinin ve duvar kabartmalarının benzerlerini yapıyor, kumaş üzerine Çatalhöyük mühürlerini uyguluyorlar.

Arkeoloji Yaz Atölyesi’ne katılan çocuklar, gün sonunda, Gülay Sert’in ve kazı başkanı Ian Hodder’in imzalarının bulunduğu “Kültürel Emanetlerin Koruyucusu” belgeleri ve unutulmaz anılarla Çatalhöyük’ten ayrılıyorlar.

Gülay Sert, ilki 2004 yılında Tarih Vakfı’nın yürüttüğü Akdeniz’de Tarih öncesi Eğitim, Öğretim ve Planlama Projesi çerçevesinde gerçekleştirilen “Arkeoloji Yaz Atölyesi” ile amaçlarının arkeolojiyi sevdirmek olmadığını vurguluyor. Sert, “Asıl amaç bu tür yerlerin farkına varmaları, tahribatı önlemeleri. Bu yıl hem öğrencilere hem öğretmenlere yönelik oldu. Öğretmenlerin katılımı çok önemli. Onlar öğrencilerine de anlatacaklar burada gördüklerini” diyor.

01.08.2010 yapi.com.tr