Yapım tarihi tam olarak bilinmeyen eserlerin, yapılış ve onarım tarihlerinin ağaç halkalarıyla tarihleme metodu olan ”dendrokronoloji” yöntemiyle saptanabildiği, bu yöntemle Tokat çevresindeki 4 önemli eserin yapılış tarihlerinin ortaya çıkarıldığı bildirildi.

İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Botaniği Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ünal Akkemik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Anadolu’nun çok sayıda arkeolojik alan ve tarihsel yapıyla zengin bir kültürel mirasa sahip olduğunu söyledi.

Bu yapıların bir bölümünün yapım ve onarım tarihlerine ilişkin bilgilerin ya yazılı kayıtlarda ya da kapı veya duvar üzerlerinde bulunan kitabelerde verildiğini ifade eden Prof. Dr. Akkemik, buna karşın çoğu tarihi yapının büyük hasarlar ve tahribatlar gördüğü için kitabelerinin kaybolduğunu, yapım ve onarım tarihlerine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığını ifade etti.

Bu tür yapılarda ya hiç tarih verilmediğini ya da yüzyıllık aralıklar verildiğini anlatan Prof. Dr. Akkemik, ”Örneğin Tokat Deveciler Hanı ve Tokat Bedesteni’nde yapım tarihleri 15-16. yüzyıl olarak yazılmış ve 200 yıllık bir aralık verilmiştir” diye konuştu.

-AĞAÇ HALKALARINA DAYANARAK TARİH BELİRLEME BİLİMİ-

Uygun ahşap materyaller bulunabilen tarihi yapıların yapım ve onarım tarihlerinin belirlenmesinin önemine değinen Prof. Dr. Akkemik, bu konudaki en etkili yöntemlerden birinin dendrokronoloji olduğu belirterek, bu yöntem kullanılarak ülkedeki çok sayıda yapının, yapılış ve onarım tarihlerinin saptandığını ancak yapılan çalışma sayısının henüz daha yeterli düzeyde olmadığını ifade etti.

Türkiye genelinde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden kalan tarihi yapıların birçoğuna ait yapım, onarım bilgilerinin bulunmayışının dendrokronolojinin ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini belirten Prof. Dr. Akkemik, bu bağlamda Tokat Vakıflar Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan ve tarihlendirmeye uygun ahşap örnekleri bulunan dört önemli yapının, yapılış ve onarım tarihlerini saptamak amacıyla söz konusu yöntemle çalışma yaptıklarını söyledi.

-4 TARİHİ ESERİN YAPIM TARİHİ BELİRLENDİ-

Çalışmanın Tokat ve Amasya-Merzifon’da bulunan dört önemli tarihi yapının dendrokronoloji yöntemleriyle yapılış tarihlerinin saptanması amacıyla gerçekleştirildiğini kaydeden Prof. Dr. Akkemik, yapılan analizler sonucunda Tokat’ta bulunan Bedesten’in 1425-1426, Gülbahar Hatun Külliyesi’nin 1485-1486 ve Deveciler Hanı’nın 1488-1489, Amasya-Merzifon’daki Tarihi Bedesten’in de yapım tarihinin 1672-1673 yılı olduğunun saptandığını açıkladı.

Bu araştırmanın Tokat ve çevresinde Osmanlı Dönemi tarihi yapılarına ilişkin dendrokronolojik sonuçları içeren ilk çalışma olduğunu dile getiren Prof. Dr. Akkemik, ”Tokat veya başka illerdeki değişik tarihi yapılardan toplanacak yeni örneklerle daha fazla tarihlendirme yapılabilir ve böylece illerin kültürel tarihine dendrokronolojk açıdan da katkı sağlanabilir” dedi.

30.09.2010 Zaman