Antik Kentin Altından Kent Çıktı

448

Aydın’da bulunan Tralleis Antik Kenti’nde yapılan kazı çalışmalarını değerlendiren Adnan Menderes Üniversitesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Rafet Dinç, “Tralleis’in altyapısı muazzam. Sayısız boru hattı ve su şebekeleri var. Ayrıca Tralleis’in altında daha erken dönemde kurulmuş bir şehir daha bulunuyor” dedi.

Aydın’ın gerçek anlamda tarihi eser zengini bir kent olduğunu belirten Dinç, bölgedeki tarihi eserlerin restore edilerek turizme kazandırılmasının kent ekonomisine canlılık kazandıracağını ifade ederek, Aydın’da 21 antik kent olduğunu söyledi.

Aydın’da enerji, jeotermal, turizm ve tarihi eserlerin, ilin gelişmesinde önemli olduğuna dikkati çeken Dinç, “Tralleis kazı alanında benzeri eşi bulunmayan ve Arsenal adı verilen askeri yapı, mutlaka turizme kazandırılmalıdır. Üniversitemiz kazılara gereken önem ve desteği veriyor” dedi.

Antik kentteki “Derekuyusu” adı verilen höyüğün Troya’dan bile eski olduğunu anlatan Dinç, sözlerine şöyle devam etti.

“1960’lı yıllarda Prof. David French burada araştırmalar yapmış. Tralleis’te Aydın’ın simgesi olan Üçgözler bugün ne haldeyse, 120 sene önce de aynı durumdaymış, yani aynen duruyor. O devirlerdeki yarışmalara katılan Anadolu’nun dört bir yanından gelen yarışmacılar adına, halk ve meclis tarafından onur taşları yazmışlar, birer tanesini de şehir kütüphanelerine koymuşlar. Bu taşların numaraları, Avusturya’da bir yerde. 270 tane yazılı belgenin hepsinin kopyasını at sırtında çıkarmışlar.”

Tralleis’teki 13 dükkanın bazılarını restore ettiklerini, kalan bölümü de yasal süreç nedeniyle yapamadıklarını bildiren Dinç, “Bu dükkanların tamamı restore edilmiş olsaydı, bugün Üçgözler’in eteğinde halıcılar, turistlere halı satıyor olabilirdi” dedi.

ASKERİ GARNİZON KENTİ

Tralleis’in çağlar boyu askeri garnizon kenti olduğunu anlatan Dinç, burada çok sayıda işlik ve atölyeleri açığa çıkardıklarını, işliklerde sayısız kayış tokaları, irili ufaklı kap kaçak ve malzemeler bulduklarını anlattı.

Bu atölyelerde üretilen kalıntıların bugüne kadar üretim yerinin tespit edilemediğini ancak kendilerinin yaptıkları çalışmalarda, üretim yerinin Tralleis olduğunu belirlediklerini dile getiren Dinç, “Yargı süreci nedeniyle Arsenal’daki kazılar durunca defineciler girip buraları parçalamışlar. Arsenal’in içinde Hellenistik ve Roma dönemlerine ait buluntular bulduk. Çok çeşitli tüneller bulunuyor. Bu tünellerde şimdilik 2,5 kilometre boyunca yürüyebiliyoruz. O zamanların insanları, Tralleis yerin altında surlarla çevrili mükemmel bir kale olduğu için oraya sığınmışlar” diye konuştu.

ALT YAPI MUAZZAM

Tralleis’teki kazılar esnasında çok güzel küçük parfüm şişeleri bulduklarını belirterek, dönemin insanlarının banyodan çıktıkları zaman bu şişelerdeki parfümlerden sürdüğünü belirlediklerini anlatan Dinç, şöyle devam etti.

“Üstelik bu şişeler de Aydın’da üretiliyormuş. Tralleis’in altyapısı muazzam. Sayısız boru hattı ve su şebekeleri geçiyor. Ayrıca Tralleis’in altında daha erken dönemde kurulmuş bir şehir daha bulunuyor. En önemlisi, M.Ö. 50’li yıllarda bütün dünyaya Tralleis’ten mal satılıyor. Terra Sicilata B tipi seramiklerin üretildiği merkez burası. Bunun yanı sıra daha erken dönemin seramikleri de yer alıyor.

Tralleis’e artık bir ören yeri statüsüne kazandırılmalı, iyi korunmalı, ziyaretçilere hizmet verecek bazı birimler yapılmalı. Efes ve Afrodisias ören yerlerini her yıl bir milyona yakın turistin geziyor. Tralleis kazılarına sahip çıkılması, desteklenmesi ve şehrin gün ışığına çıkarılması durumunda, buraya gelecek her turist, yalnızca 1 avro harcasa bile, Aydın kenti her yıl 1 milyon avroya yakın gelir elde edebilir.”

02.02.2011 Milliyet