Hazineler Havaya Uçuruluyor

768

Gördükleri her figürü define işareti sanan defineciler, Anadolu’da boş buldukları tüm höyük, örenyeri ve nekropolleri dinamitle parçalıyor.

Mersin’in Silifke ilçesinde definecilerin Tapureli Antik Kenti’nde binlerce yıllık tarihi eserleri dinamitle havaya uçurdukları ortaya çıktı. Dedektör satışının yasal olması definecilerin iştahını arttırıyor. Bilgisayarlı dedektörler ile yerin altındaki her türlü metal ayrışımı yapabiliyor. Mersin’in Silifke ilçesinin kuzey doğusunda, bugünkü Tapureli Köyü’nün batısında yer alan arkeolojik yerleşim tehdit altında.

Vadi kenarında iki tepelik üzerinde kurulu olan ve oldukça zengin arkeolojik kalıntıları içerisinde barındıran antik yerleşimdeki kabartmalar, bölgede bir süredir devam eden sistematik tahribatın kurbanı oldu. Bekçinin olmadığı antik kent definecilerin uğrak mekânı oldu.

Ormanda kayıp bir kent

Tapureli Antik Kenti, sahip olduğu kalıntılarıyla bölgedeki Hellenistik Dönemde kurulan (MÖ 2 yüzyıl ve sonrası) ve varlığını Roma ve Erken Bizans dönemlerinde de devam ettiren yerleşimlerden biri. Yerleşim içerisinde çok sayıda yapı, neredeyse Antik Dönem’de kullanıldıkları halleriyle ayakta.

Bununla birlikte, ormanlık bir coğrafya içinde kalması, burayı korunması zor bir alan haline getiriyor. Yerleşim içinde çok sayıda konuta ait kalıntılar, kilise yapıları, atölyeler ve görkemli bir nekropol alanı bulunuyor. Dağlık Kilikya’nın en etkileyici alanlarından biri olan Tapureli, organize şekilde tahrip ediliyor.

Yüzlerce yıldır zarar görmeden günümüze gelen kaya kabartmaları, defineciler tarafından işaret olarak kabul ediliyor ve içlerinde altın olabileceği umuduyla yok ediliyorlar. Bu hızla giderse, antik Dağlık Kilikya bölgesinin zengin kaya kabartma koleksiyonundan geriye hiçbir şey kalmayacak.

Her kente girdiler!

Türkiye’nin arkeolojik zenginlikleri yıllarca bütçe ve bürokratik sıkıntıları nedeniyle günışığına çıkarılamazken Arkeologlar Derneği İstanbul Şube Başkanı Doç. Dr. Necmi Karul uyardı: “Definecilerin Anadolu’da girmediği antik kent kalmadı.” Karul’a göre bunun en önemli nedeni, arkeolog ve akademisyenlerin önünde onlarca yasa ve kural varken, internette, TV reklamlarında boy gösteren defineciliğin önünde hiçbir yasal engelin olmaması.

Patlat-kaz

Emniyette sorgulanan definecilerin çalışma yöntemleri endişe yarattı. Buna göre şüpheliler define olduğunu belirledikleri alanlarda dinamit lokumu patlatıyor ardından da kazı yaparak tarihi eserleri ele geçiriyor. Ellerinde harita ya da defineci işaretleri bulunduruyorlar. Bunları internet ortamında özel defineci sayfalarından da temin edebiliyorlar. Piyasada kolayca elde ettikleri dedektörler sayesinde antik kentleri tek tek dolaşıyorlar.

Doç. Dr. Karul ‘‘Akademisyen arkeologların önüne konan yasa ve kurallar maalesef defineciler için yok. Definecilik neredeyse yasal. Dedektör satışları TV’de yapılıyor. Yasalar definecileri koruyor. Ancak suçüstü yaparsan ceza veriliyor. Bu sözlerimden definecileri yasal hale getirmeli anlamı çıkmasın. Kaçak kazı suç olmalı ve caydırcı cezalar konmalı.’’

09.06.2011 Radikal