Tarihi Hamama Hayat Verecek Proje

598

Muğla’nın Yatağan ilçesindeki Stratonikeia Antik Kenti’ndeki Selçuk Hamamı’nın kazısının büyük kısmı tamamlandı. Yaklaşık 700 yıllık geçmişe sahip Osmanlı hamamının tahrip olmasının önlenmesi amacıyla konservasyon çalışmasına başlandı.

Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Stratonikeia Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Bilal Söğüt, Aa muhabirine yaptığı açıklamada, Selçuk Hamamı olarak bilinen yapının Osmanlı dönemi köy meydanında bulunan yapılardan biri olduğunu söyledi.

Pamukkale Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümünden Yrd. Doç. Dr. Saim Cirtil sorumluluğundaki bir ekibin buradaki çalışmaları takip ettiğini ifade eden Söğüt, Evliya Çelebi’nin de burayı ziyaret ettiğinde gördüğü yapılardan birisinin de yaklaşık 600 yıllık tarihi geçmişe sahip olan Selçuk Hamamı olduğunu belirtti.

Söğüt, “Bu yapı Osmanlı Dönemi külliyesine ait yapılardan sadece birisidir. Çünkü hamamın yanında, diğer Osmanlı dönemi yapıları ile birlikte Şaban Ağa Camii vardır. 1984’e kadar Şaban Ağa Camii’nin altında çok büyük bir su kaynağı vardı. Köy meydanına gelen insanlar bu kaynaktan hem su içerler hem de burada namaz için abdest alırlardı. Bu kaynak suyu aynı zamanda hamamın su ihtiyacını karşılamaktaydı. Caminin altından akan suyun ‘tympanum’ ile yukarı seviyeye çıkarıldığını ve havadan kanalla hamama aktarıldığı düşünüyoruz” diye konuştu.

-Bölgede planı tam bilinen en erken Türk hamamı-

Hamamda bulunan sikke, seramik ve diğer mimari düzenlemelere göre yapının 14. yüzyılda (yaklaşık 700 yıl önce) inşa edilen beylikler hamamı olduğunun anlaşıldığını bildiren Doç. Dr. Söğüt, “Yapı plan olarak tam bilinmektedir. Böylelikle bu bölgede planı tam bilinen en erken Türk hamamı görünümündedir. Hamamın giriş-soyunmalık, ılıklık, sıcaklık, tıraşlık ya da temizlik ile birlikte odunluk kısmına kadar her bölümü bulunuyor. Ayrıca ateşin yandığı ve üzerinde suyun ısıtıldığı kazanın yerinin haricinde hem sıcak suyun hem de hamamı ısıtan sıcak havanın dolaştığı bölümler görülebilmektedir. Hamamın duvarlarını ısıtmak için pişmiş toprak boruların içinden sıcak hava dolaştırılarak yaklaşık 700 yıl önce kalorifer sisteminin uygulandığını tespit ettik” dedi.

Söğüt, Stratonikeia Antik Kenti’nde bulunan yazıtlar ve kalıntılardan Roma Dönemi’nde 3 hamamın olduğu, bunlardan birisinin sadece kadınlara hizmet verdiğinin bilindiğine işaret ederek, şu bilgileri verdi:

“Roma hamamlarından birisi bu Selçuk Hamamı’na yakın bir yerdedir. Hamamda 2008’den beri çalışmalar yapılıyor. Hamamın kazısının büyük kısmı tamamlandı. Şimdi hamamın daha çok tahrip olmasını önlemek amacıyla konservasyon çalışmaları yapılıyor. Röleve çizimlerinin büyük bir kısmı bitirildi. Röleve çalışmalarından sonra restitüsyon ve restorasyon çalışmaları tamamlanarak Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na bütün bir proje sunulacak. Buradan onaylanacak projeye göre hamam restore ettirilecek. Hamamın girişinin üzerine daha sonraki dönemde bir Türk evi yapılmıştır. Bu evi de aynı şekilde korumak istiyoruz. Bu konuda güzel projeler hazırlatıyorum. En güzel projeyi kurula sunup örnek bir restorasyon çalışmasının yapılmasını ve bunun benzeri olmayan bu güzel kente yakışmasını istiyorum.”

Tarihi hamamın bir benzeri olmayan bölgenin en önemli ve planı tam bilinen hamam yapısı olduğunu bildiren Söğüt, şöyle konuştu:

“Bu tarihi hamamı restore ettirmeyi ve hatta yakılarak bacasından dumanın yükselmesini ve hamamı orijinal haline dönüştürmeyi düşünüyoruz. Böyle bir yapıyı restore ettirecek bir şahıs ya da kurum olursa bunu memnuniyetle karşılarız. Stratonikeia’daki benzer Osmanlı yapılarının tamamını aşama aşama restore ettirmeyi istiyoruz. Stratonikeia’da antik dönemden her eseri aşama aşama restore ettirmeye çalışıyoruz. Roma hamamı ile Türk hamamını eser anlamında ayrım gözetmeksizin aynı hassasiyet ve titizlikte koruyoruz. Yapılan çalışmalar da bunun en güzel örneği. Çünkü burası bütün dünyaya örnek olacak yaşayan bir tarih kenti. Buradaki çalışmaların da örnek olmasını istiyoruz”

29.11.2011 Akşam