Kalıntıları yok olmuş mescitleri gün yüzüne çıkarma projesi acı gerçeği ortaya çıkardı.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, adı sanı unutulmuş mescitlerin, kazılarla tespit ettiği temel kalıntıları üzerine yeni cami inşa ediyor. İlk etapta 30 kadar kazıyla 20 kadar mescit inşaatı başlatıldı , bir kısmı kısmen bitti.

‘Çamlıca’ya cami’ tartışması, ‘VIP Cami’, Taksime’e cami’ tartışmasını gündemden düşürürken, Vakıflar Genel Müdürlüğü, yangın ve depremlerle yıkılan, insan eliyle de yok edilen tarihi mescitleri, kazılarla gün yüzüne çıkarıp yeniden inşa ediyor.

Vakıflar İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü, “İstanbul’u İstanbul yapan mahalle mescitlerinin günümüze ulaşamayanlarını gün yüzüne çıkarma” gerekçesiyle ‘İhya amaçlı Cami Temel Araştırma Kazası’ çalışması yapıyor. Yer altından çıkartılan birkaç temel kalıntılarıyla 30’ün üzerinde mescit inşatı başlatıldı.

Vakıf Restorasyon Yıllık raporuna göre; özellikle de 18.yüzyılın sonlarında Ayvansaraylı Hafız Hüseyin Efendi tarafından yazılan ‘Hadikat’ül Cevâmi” ve 1913-1914 1. Dünya Savaşı öncesi hazırlanan ‘Alman Mavileri’ kataplarında yer alan İstanbul haritaları üzerinde yapılan tüspitlerle başlatılan temel kazı çalışmalarıyla kalıntısına ulaşılan 30 kadar mescitin inşaatı başladı.

Kazılarda kalıntıya rastlanmayan mescitler için Koruma Kurulu kararıyla yeni projeler hazırlanıyor. Tahmini yapılan projelerin bir kısmı Kurul’da bekliyor.

ÜZERİNE AHIR İNŞA ETMİŞLER

Mescitlerin üzerinde ise ahırlar, imalathaneler, hurda depoları, gecekondu tipi evler inşa edilmiş, bazılar yediemin otoparkı olarak Vakıflar tarafından kiraya verilmiş olduğu da ortaya çıktı.

Kazı sonucunda ulaşılan kalıntılar, İstanbul Arkeoloji Müze Müdürlüğü’ne teslim edilmek üzere inşaat alanında gelişi güzel depolanarak bekletiliyor.

KALINTI BULUNMAYAN TAHMİNİ PROJELENDİRİLİYOR

Vakıf Restorasyon Yıllık raporunda, “kazı çalışmalarıyla ulaşılan temel kalıntılarının bir kısmının sağlam, bir kısmının temel taşları dahi talan edildiği belirtiliyor. Örneğin; Kaptan-ı Derya Sinan Paşa, Hacı İlyas, Seydi Ali Bey Mescidi temelleri kısmen sağlamdı. Bakkalzade, Süheyl Bey, Mahmutağa, Kadem-i Şerif Semerhanesi, İsa kapı Mescidi gibi yapıların temellerinin sağlam ancak Simkeş Mescidi’ne ait neredeyse hiçbir kalıntı bulunamadığı rapor edildi.

TOPRAK ALTINDAN ÇIKAN MESCİTLER

Kazıyla ortaya çıkarılan mescitlerin bazılarının isimleri şöyle:

Fatih Kocadede Mahallesi Bakkalzade Sokakta Bakalzade Mescidi, Yedikule istasyon Sokağı’nda Hacı İlyas Mescidi, Fatih Kasap İlyas Mahallesi’nde Kadem-i Şerif (Etyemez) Tekkesi, Fatih Molla Gürani Mahallesi Kaptan Sinan Paşa Sokağı’nda Kaptan’ı Derya Sinan Paşa’ya ait Kaptan Sinan Tekkesi, Mevlanakapı’da El Hac Mehmet Emin Camii (Simkeş Mescidi), Fındıkzade’de Seydi Alibey Mescidi, Beşiktaş Fındıklı Necatibey Caddesi’nde Süheyl Bey Mescidi, Cankurtaran (Seyyid Hasan) Mescidi, Zeytinburnu Merkezefendi’de Haci Mahmut Ağa Mescidi ve Sibyan Mektebi, Cerrahpaşa’da İsakapı (Esekapı) Mescidi, Kocamustafapaşa Alipaşa Caddesi’nde Sucaattin Çavuş Mescidi, Mevlanakapı Mücevher Sokak’ta Tarsuslu Mehmet Efendi Mescidi, Fatih’teki Uzun Yusuf Mescidi…”

İNŞAAT TAMAMLANDI

Kazada yalnızca kuyu ve birkaç taşa rastlanan Mevlanakapı’daki Elhac Mehmet Emin (Simkeş) Mescidi’nde henüz inşaat başlamadı ancak Tarsuslu Mehmet, en son Mimar Sinan’ın restore ettiği İsakapı’nın medrese inşaatı tamamlandı, mescit çalışmaları ise sürüyor. Çevre düzenlemesi de yapılıyor. Lale Devri’nin ilk eserlerinden sayılan görkemli Ali Paşa Cemii’nin hemen karşısında inşa edilen Sucaattin Çavuş Mescidi ise şimdilik apartman katı görünümünde. Kaba inşaatı tamamlanan Haci Mahmut Ağa Mescidi’nde bir yanda inşaat diğer yanda kazı çalışmaları sürdürülüyor.

KT: İMAR PLANINA GÖRE İSTANBUL’DA 175 KAYIP CAMİDEN 90’NI İHYA EDİLMEYİ BEKLİYOR

Bazı iddialara göre İstanbul’un yalnızca Fatih ilçesinde 282 tarihi cami ve mescit kayıp.

Tarihî Yarımada’da 2 bin 300 tarihî eseri tescil ettiren İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı, 175 kayıp camiden 90’ının imar planında ihya edilmesini uygun bulmuştu.

14.08.2012 Haber Türk