Anadolu’nun Büyük Uygarlığı: Urartular

0
632

Demir Çağının taş ve maden ustaları Urartuları, Anadolu’nun en büyük krallıklarından Biailini Krallığını konu edinen Aktüel Arkeoloji Dergisi 30. sayısıyla bayilerdeki yerini aldı.

“Argişti oğlu Sarduri babasının kralî tahtına çıktığında Tanrı İrmuşini’ye bu tapınağı yaptırdı… Tanrı Haldi’nin kudretiyle Sarduri, büyük kral, güçlü kral, Biainili Ülkesi kralı ve Tuşpa kentinin kahramanıdır”.

Demir Çağı Anadolu’sunun aydınlık yüzü olan Urartular; kayalara kazıdıkları kral yazıtları ile muhteşem bir yazınsal zenginlik sundukları Anadolu’da unutulmadan yeniden hatırlanıyor. Van Tuşpa, Ayanis Kalesi, Kef Kalesi Hoşaf Kalesi gibi dünya mirası ölçeğinde önemli kalıntıları günümüze kalan Urartuları Aktüel Arkeoloji yeniden keşfe çıkarıyor.

Merkezi bugünkü Van ili olan büyük Tuşpa (Biainili) Krallığı Kalesi, günümüzden 2800 yıl önce kurulmuş olmasına rağmen tüm azameti ile Van’a gelenleri selamlar. Van / Tuşpa merkez olmak üzere neredeyse Anadolu’nun önemli bir kısmına hâkim olan Urartular, güneyindeki bir başka büyük güç olan, Yakındoğu’yu, ticaret yollarını ve limanları kontrol eden Assur İmparatorluğu ile uzun süre mücadele eder. Bu çatışma belki de Anadolu’nun büyük uygarlıklarından Urartuların sanatsal ve kültürel anlamda gelişmesini ve büyümesini de tetikler.

Aktüel Arkeoloji Dergisi, Urartu Uygarlığının tarihinden, sanatına, ölü gömme geleneğinden, mimarisine, kalelerinden tapınaklarına ve maden işleme sanatına kadar oldukça geniş kapsamlı bir Urartu sayısı hazırladı. Bu sayı unutulmuş bu büyük uygarlığın üzerindeki tozları silkmeye ve Urartu’nun bize bıraktıklarını yeniden hatırlayarak dünyaya tanıtmayı amaçlamakta bir anlamda.

30. sayıda, Demir Çağının aydınlık yüzü Urartuların yanı sıra son yıllarda Türkiye’de kültürel miras ve arkeoloji alanında yaşanan gelişmeler ve sorunlar ile ilgili soruları cevaplayan Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay ile yapılan röportaj da yer almakta. Türkiye’ye çok yakında gelecek olan Edessa Mozaikleri ve diğer önemli eserlerin ilk sinyallerini veriyor.

30. sayıya özel Urartu haritası hediyeli, Aktüel Arkeoloji Dergisi kadın, ticaret, kayıp diller gibi daha nice ilginç konularla okurlarıyla birlikte olmaya devam edecek!

30.10.2012 ntvmsnbc.com