İstanbul’un Neolitik Dönemi

1320

İstanbul’un neolitik dönemi hakkında kısıtlı bilgilere sahiptik. Pendik Kazıları’nda neolitik döneme ait 8500 yıllık köyün bulunması arkeologları sevindirdi.

İstanbul ’un arkeoloji tarihi denince aklımıza genellikle Roma ve Bizans imparatorlukları gelirdi. Kaynakları biraz karıştırdığımızda ise ilk kurulan yerleşim olarak Megaralıların MÖ 7. yüzyılda kurdukları Yunan kolonisi Byzantion’a ulaşırdık. Çok özel kaynaklarda Yarımburgaz, Fikirtepe kültürü anlatılmıştı ve bu konuda Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, Prof. Dr. Şevket Aziz Kansu, Prof. Arif Müfit Mansel ya da Prof. Halet Çambel’in makalelerinde İstanbul tarihinin neolitik döneme uzandığını yakalamak mümkündü. Yenikapı’da bulunan neolitik yerleşimle çağdaş olduğu tespit edilen Pendik yerleşiminde neolitik döneme ait oval biçimli mimari evlerin temelleri ve tabanları ile çöp kuyuları ve evlerin yanındaki mezarlar İstanbul tarihi için büyük keşif olarak nitelendiriliyor. Şimdi İstanbul’daki diğer neolitik dönem yerleşmelerine göz atalım.

YENİKAPI

Marmaray ve metro projeleri dahilinde Yenikapı’da yapılan arkeolojik çalışmalar, ortaya koyduğu bulgular neticesinde İstanbul tarihini bilinenden çok daha eskilere götürdü. Yenikapı, İstanbul’da daha önce bilinen tarihöncesi devirlere ait yerleşimler olan Pendik, Fikirtepe ve Yarımburgaz mağarasıyla birlikte Tarihi Yarımada olarak bilinen Suriçi bölgesinde ortaya çıkarılan ilk tarihöncesi yerleşim. Fikirtepe ve Pendik bölgesinde daha önce yapılan kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan buluntularla Yenikapı kazılarında ortaya çıkarılanlar çağdaş.

FİKİRTEPE

İlk olarak 1908 yılında demiryolu görevlisi olan Miliopulos tarafından tesadüfen bulundu. Yüzeyinden toplanan malzeme A.D. Mordtmann tarafından incelendi. Buluntular Pendik – Temenye Höyüğü buluntuları ile birlikte satın alınarak T.J. Arne tarafından Stockholm Milli Müzesi’ne götürüldü. Prof. Çambel ve Prof. Mansel tarafından 1952-54 yılları arasında ilk arkeolojik kazı yapıldı. Neolitik döneme ait evlerin ilk temelleri bulundu.

YARIMBURGAZ MAĞARASI

Yarımburgaz Mağarası’nda çok düzgün tabakalar halinde İstanbul’un geçmişini izlemek mümkün. Tabakalanmanın, aynı dönemde yaşayan bitki, hayvan ve insan buluntularıyla bir arada incelenebildiği dünyadaki nadir örneklerden. Yarımburgaz’da elde edilen en önemli bulgular alt paleolitik çağda yaşayan insanların kullandığı taş aletlerdir. Yarımburgaz aynı zamanda neolitik dönemden Roma – Bizans dönemine kadar pek çok tarihi kalıntıyı barındırıyor.

13.01.2013 Radikal