İstanbul Arkeoloji Müzesi’ndeki Osmanlı sikkeleriyle ilgili ilginç bir tartışma başladı. Bilim insanları koleksiyonun araştırmaya kapalı olduğunu öne sürdü. Müze yetkililerine göre ise ‘herkese açık’.

İstanbul Arkeoloji Müzesi’ndeki 560 bin İslami sikke ve çok sayıda kurşun mührün araştırmaya kapalı olduğu iddiası gündeme geldi. Araştırmacılar, dünyanın en büyük koleksiyonlarından biri olarak gösterilen tarihi eserlerden 120 bin teşhir ürünü dışındakilerin hiçbirine ulaşamamaktan yakınıyor. Arkeoloji Müzesi yetkilileri ise iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek ‘herkese açık’ dedi.

ERİTİLİP KOLYE YAPILDI

Türk Nümismatik Derneği Başkanı Cem Mahruki, 1839’dan önceki dönemlere ait paraların kayıtlı koleksiyoncularca yapılabildiğini anlattı. Bu nedenle kimsenin çalışma yapamadığını aktaran Mahruki, “Bir kısmı yurtdışına kaçırılıyor. Kaçırılamayanlar da alıcı bulunmadığı için eritilip altın, gümüş kolye bilezik yapılıyor. Arkeoloji Müzesi her zaman kapalı kutu oldu. Araştırma yapmak isteyene kök söktürüyorlar. Paralar tasnif edilmemiş.Kurşun mühürler metal kutularda muhafaza edildiğinde bir süre sonra erir yok olur. Bu şekilde kaybolmuş olabilirler” diye konuştu.

40 YILDAN BERİ YAYINLANACAK

Koleksiyoner Kaan Uslumüze arşivi ve envanterinin açılmadığını belirtti. Sikkelerle ilgili yurtdışındaki kaynaklardan faydalandığını söyleyen Uslu, “Türkiye’de darphane arşivine girebildim. 40 senedir çalışıyoruz diyorlar ama müzenin son yayını 1970 ve 1974’te çıkarıldı”

TEKNİK SORUNLAR VAR

Koleksiyoner Haluk Perk müzedeki sikkeleri tasnif edecek yeterli eleman olmadığını belirtti. Teknik imkansızlıklara dikkat çeken Perk, “Bütün dünya müzelerinde öncelikle eldeki envanter yayınlanır. Kayboldu iddiası abartılıyor. Yoğunluk bilinmediği için tedirginlik yaşanabiliyor. Kurşun mühürlerin metal kutularda saklanmasından dolayı kaybın olduğunu duydum” ifadelerini kullandı.

KİMSEYİ GERİ ÇEVİRMEDİK

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü Zeynep Kızıltan ise iddiarın gerçeği yansıtmadığını söyledi. Araştırmacılara gerekli desteğin sağlandığını ve hiçbirinin geri çevrilmediğini belirten Kızıltan, “Müzemizde yaklaşık 560 bin adet İslami sikke var. 100-120 bini teşhirde. Bunların içinde gümüş, bronzlar var. Metal dolaplarda korunuyor. Çok azı ahşap dolaplarda. Ciddi anlamda bozulan veya kaybolan sikkemiz yok. Her bir sikke demirbaşa kayıtlı ve hepsi envanterlidir. Bozulan veya eriyen bir para da yok. İddialar gerçekçi değil” diye konuştu.

Katalog yayınlanmadı

Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr.Osman Özgüdenli İslami sikkelerle ilgili bilimsel araştırmalarda Arkeoloji Müzesi’nden hiçbir kaynağa ulaşamadıklarını söyledi. Özgüdenli, eserlerde yeterli tasnifin yapılmadığını anlattı. Özgüdenli şunları söyledi:

“Müze kapalı kutu gibi. Pek çok müze koleksiyonundaki paraların kataloğunu yayınladı. İran, İngiltere, Almanya’daki koleksiyonları kullanıyoruz ama ülkemizdekilere ulaşamıyoruz. Bazı paraların kayıp olduğunu duyuyoruz. Lakin kapalı olduğu için doğrusunu öğrenemiyoruz. Bunlar suiistimale açık malzemeler. Türünün son örneği çok değerli para çalınmış veya sıradan bir parayla değiştirilmiş olabilir.

Çünkü kataloğu yayınlanmadı, neyin ne olduğu bilinmiyor. Taşınma ve restorasyon 20 senedir bitmedi mi? Bu paralar dönemin siyasi, kültür, sosyal ve ekonomik tarihini değiştirebilecek ve tarihi sil baştan yazabilecek nitelikte. Yani define niteliğinde.”

Başvurduk olumsuz yanıt verildi

İddialar üzerine bir akademisyen aracılığıyla bilimsel araştırma için İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne başvurduk. Zeynep Kızıltan imzalı yazıyla incelemeye restorasyon çalışması gerekçe gösterilerek izin verilmedi.

21.07.2013 Bugün