Alman Bilim Heyeti Araştırma Turunda

447

Neolitik dönemde Anadolu ve Avrupa arasındaki ilişkileri araştırıldığı projeyle, Avrupa Birliği tarafından belirlenen turizm sektörü standartlarına uyumlu turizm ürünleri oluşturması ve bu ürünlerin daha da geliştirmesinin hedeflendiği kaydedildi. Arkeolog, antropolog ve bilgisayar uzmanlarından oluşan bir araştırmacı grubu, OTI Holding’in organize ettiği bir turla Batı Anadolu’nun önemli arkeolojik kazı alanlarını ziyaret ederek, Neolitik dönemde Anadolu ve Avrupa arasındaki ilişkileri araştırıyor. Proje, Almanya’nın Mainz şehrindeki Johannes Gutenberg Üniversitesi’nden Antropoloji profesörü Joachim Burger’in koordinatörlüğünde yürütülüyor. Kuzeybatı Anadolu’nun önemli tarihöncesi merkezleri ve mezarlık alanlarından Bursa’daki Aktopraklık ve Barçın Höyük’ten başlayan ve 11 gün sonunda Antalya’da bitirilecek olan BEAN turunu OTI Holding organize ediyor.

Bean Projesi nedir?

BEAN Projesi (Bridging The European and Anatolian Neolithic – Avrupa ve Anadolu Neolitiğini Buluşturmak) Neolitik Çağ’da Avrupa’da ortaya çıkan çiftçilerin kökenini bulmak amacıyla yakın coğrafyaların taranarak bulguların genetik ve antropolojik yöntemlerle yorumlanmasına odaklanan bir proje.

Avrupa Birliği 7’inci Çerçeve Programı Marie Curie Başlangıç Araştırma Destekleri Başlığı altında gerçekleştirilen BEAN projesinin 15 ortağı var. BEAN Projesinin OTI Holding dışında Türkiye’den bir diğer ortağı İstanbul Üniversitesi Arkeoloji bölümünden Aktopraklık’taki kazı çalışmalarını da yürüten Doç. Dr. Necmi Karul.

Projenin amacı Orta Avrupa’da neolitik dönemde görülen ilk çiftçilerin kökeninin Anadolu olup olmadığını anlamak

BEAN projesinin çıkış sorusunu proje koordinatörü Prof. Dr. Joachim Burger şu şekilde açıklıyor: “M.Ö. 5 binli yıllarda Orta Avrupa’da çiftçi toplulukları görüyoruz. Araştırmalarımız bu hayat tarzının nasıl ortaya çıktığı, bu bölgeye nasıl aktarıldığı üzerinde yoğunlaşıyor. Yeniliklerin bilgi alışverişi ile mi yoksa insanların göç etmesiyle mi ortaya çıktığını anlamaya çalışıyoruz.” Bu sorunun cevabı Güneydoğu Avrupa, Balkanlar’dan başlayarak Anadolu’ya uzanan bir hat üzerinde aranıyor. Farklı kazı yerlerinden toplanan insan kemiklerinden elde edilen DNA örnekleriyle bir genetik modelleme oluşturarak Orta Avrupa’daki Neolitik topluklar ile Anadolu’daki çağdaşlarının biyolojik ilişkileri anlaşılmaya çalışılacak. Proje ortaklarından Doç. Dr. Necmi Karul; bugünkü hayat tarzımızın ilk şekillendiği üretim faaliyetlerinin ortaya çıkışı ve dünyaya yayılımının tarihöncesi arkeoloji için önemli sorulardan birini oluşturduğunu belirterek; bu konunun genetik araştırmalar gibi farklı yöntemler kullanılarak incelenmesinin önemli olduğunu vurguluyor.

Antropoloji, Arkeoloji, bilgisayar modelleme bir arada BEAN projesi genetik, arkeoloji ve bilgisayar uzmanlarıyla farklı disiplinleri bir araya getiriyor. Arkeolojik kazılarda açığa çıkarılan maddi kalıntıların anlattıklarına ek olarak DNA araştırmaları daha kapsamlı sonuçlara ulaşmaya olanak sağlarken koyun, keçi gibi evcil hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar da bu hayvanların Neolitik dönemde Anadolu’dan Avrupa’ya gittiklerine işaret ediyor. Doç. Dr. Necmi Karul arkeolojik verilerden yola çıkarak Avrupa’daki Neolitik toplulukların kültürel bağlamda Anadolu ile bir köken ilişkisine sahip olduklarını söyleyebildiklerini DNA araştırmalarının bu konuya yeni bir bakış açısı kazandıracağını belirtiyor.

Anadolu’da araştırma yapması önemli BEAN proje ekibinin “Yeni kültürel miras ürünleri geliştirmede endüstri lideri” ifadesiyle tarif ettiği OTI Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Bektaş; “Avrupa tarımının kökenlerini araştıran BEAN projesinin; Asya ve Avrupa’nın birleşim noktasındaki stratejik konumu nedeniyle, tarihöncesi çağlardan beri birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Anadolu’da araştırmalar yapması çok önemli. Biz turizmin kültür ve tarihle olan ilişkisine her geçen gün daha da çok vurgu yapıyoruz. Ülkemizin deniz ve kumdan çok daha fazlası olduğunu biliyoruz. Hem yerli hem yabancı turistlerimize bunu mümkün olduğunca aktarmak istiyoruz. Bu tarz araştırmalarla edineceğimiz daha derinlemesine bilgilerle bu hedefimize ulaşmak daha kolay olacak. OTI olarak bu projenin bir parçası olmaktan büyük mutluluk duyuyoruz” şeklinde konuştu.

Proje ile doktora öğrencileri alan eğitimi alıyor

BEAN projesi ile ortak üniversitelerin her birinden birer doktora öğrencisinin de saha uygulamaları yapması ve araştırma yeteneklerinin artırılması sağlanıyor. Proje bünyesinde şu anda 8 ilk aşama araştırmacısı eğitim görüyor. Bunun yanında tüm ortak üniversiteler arası işbirliği de geliştirilerek akademisyenler arası etkileşim de sağlanmış oluyor.

Türkiye’nin yanı sıra Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya, Polonya, Mısır ve Tayland’daki iştirakleri ile tur operatörlüğü, seyahat acenteliği, havacılık, otelcilik ve güvenlik ana alanlarında faaliyet gösteren OTI Holding’den yapılan açıklamada, Anadolu’daki çalışmalarla Avrupa Birliği tarafından belirlenen turizm sektörü standartlarına uyumlu turizm ürünleri oluşturmayı ve bu ürünleri daha da geliştirmeyi hedeflendiği kaydedildi.

İLK DURAK AKTOPRAKLIK

Bursa Aktopraklık’tan başlayan araştırma projesinin koordinatörlüğünü Almanya’nın Mainz şehrindeki Johannes Gutenberg Üniversitesi’nden Antropoloji profesörü olan Joachim Burger yürütüyor. Projede, İstanbul Üniversitesi Arkeoloji bölümünden Aktopraklık’taki kazı çalışmalarını yürüten Doç. Dr. Necmi Karul da yer alıyor.

13.08.2013 Türkiye