Göbeklitepe Değil, Doğrusu Göbekli Tepe

Göbeklitepe Değil, Doğrusu Göbekli Tepe

1 1085

Turizmhaberleri.com editörü Nilgün Atar;A lman Arkeolog Klaus Schmidt’in vefatı ile gündeme gelen Göbekli Tepe’nin adının doğru yazılması konusuna dikkat çekiyor.

Tarihi ve arkeolojik tüm ezberleri bozan Göbekli Tepe; insanoğlunun neolotik dönemde ilk kez avcılıkla birlikte bu topraklarda tarıma yöneldiğini ortaya çıkarırken, ilk dini ve sivil mimari örneklerine yönelik bulgularla arkeoloji dünyasını allak bullak etti. Ve kimbilir dünya tarihinin akışını değiştircek daha ne sırlar barındırıyor topraklarında..

Yaklaşık 15 senedir kazı başkanlığını yürüten Prof. Dr. Klaus Schmidt’in 22 Temmuz 2014 tarihinde ani bir kalp krizi sonucu aramızdan ayrılması hepimizi derinden üzdü. Göbekli Tepe ise bu üzücü haberle birlikte yerli ve yabancı basında geniş yer aldı.

GÖBEKLİTEPE Mİ..YOKSA GÖBEKLİ TEPE Mİ?..HANGİSİ DOĞRU..

Basında yer alan tüm haberlerde ve açıklamalarda farklı iki yazım şekli vardı: Göbekli Tepe ve Göbeklitepe.. Peki hangisi doğruydu?.. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın basın bültenlerinde de Göbeklitepe şeklinde birleşik yazılıyordu.

Tezini Göbekli Tepe konusunda hazırlayan yazarımız Tolga Fahri Çakmak; Klaust Schmidt’in vefatı nedeniyle gazetemize gönderdiği yazısında Göbekli Tepe’yi ayrı yazıyordu. Kendisine hangi yazılışın doğru olduğunu sordum. Yazarımız Çakmak şu açıklamada bulundu.

“Klaus Schmidt hem “Göbekli Tepe – Taş Çağı Avcılarının Gizemli Kutsal Alanı (En Eski Tapınağı Yapanlar) ” başlıklı kitabında istisnasız her yerinde hem de konu ile ilgili akademik makalelerinde Göbekli Tepe şeklinde ayrı yazmıştır. Klaus Schmidt ve diğer akademisyenler ingilizce makalelerinde de ayrı yazmıştır.. Literatürde burası Göbekli Tepe olarak geçmektedir.. Hatta aşağıdaki kazı raporları linkinde 2011 Kültür ve Turizm Bakanlığı kazı raporları 3. Cilt incelendiğinde Göbekli Tepe olarak ayrı yazıldığı görülür.

T.C. KÜLTÜR VARLIKLARI VE MÜZELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
www.kulturvarliklari.gov.tr
http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR,44760/kazi-sonuclari-toplantilari.html

Yabancı akademik makaleler:
The megaliths of Göbekli Tepe as a mirror of kinship structures and a prometer of social rules.pdf

Göbekli Tepe facebook resmi sayfasında da ayrı yazılmaktadır: https://www.facebook.com/GoebekliTepe?fref=ts 

Bu ayki bilim teknik dergisine bakıldığında yine Göbekli Tepe olarak yazılmıştır:
https://www.facebook.com/142797165793826/photos/a.143002299106646.38654.142797165793826/716905151716355/?type=1&theater

Ancak Göbeklitepe kullanımı da yanlış olmayabilir. İkisi de doğru olabilir. Bu ihtimali de hesaba katmak lazım ” dedi.

ŞANLIURFA’DA DURUM NASIL..?

Peki yerelden yola çıkarsak, Şanlıurfa’da nasıl yazıyor Göbekli Tepe’yi..?

Şanlıurfa Valiliği, Büyükşehir Belediyesi ve İl Kültür Turizm Müdürlüğü web sitelerinde araştırma yaparak Göbekli Tepe’nin nasıl yazıldığını inceledim. Yine farklı sonuçlara ulaştım.

Şanlıurfa Valiliği web sitesindeki tanıtım metninde Göbekli Tepe olarak yazarken, Şanlıurfa Kültür ve Turizm Müdürlüğü web sitesinde Göbekli Tepe’nin tarihçesinin anlatıldığı metinde hem bitişik hem de ayrı kullanılıyordu:

http://www.urfakultur.gov.tr/TR,65520/tarihce.html 

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi web sitesinde ise tamamında bitişik yazılıyor:

http://www.sanliurfa.bel.tr/detay.asp?u=614&f=23&b=|GÖBEKLITEPE 

2010 yılında Şanlıurfa Valiliği’nin düzenlediği Sempozyumda da tüm slayt sunumlarda GÖBEKLİTEPE bitişik yazılmıştı.

Sonuç olarak Göbekli Tepe’nin ayrı yazılmasının daha doğru olacağına inandığımızdan sosyal medyada “ GÖBEKLİTEPE DEĞİL, DOĞRUSU GÖBEKLİ TEPE ” olacak şeklinde bir duyuru yaptık.

İLK DUYARLI AÇIKLAMA TEMPO TURİZM’DEN GELDİ..

İlk açıklama ülkemizin önde gelen seyahat acentası Tempo Turizm’in Genel Müdür Yardımcısı İhsan Alboğa’dan geldi:

” Göbekli Tepe uyarınızdan sonra kendi kişisel sayfamı düzeltim. Bugün Tempo’da konuyu tartıştık. Bitişik yazanlar çoğunlukta hatta Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sitesinde de bitişik. Ancak Klaus Schmidt’in kitabı ve bazı yerlerde ayrı yazılmış. Kararsız kaldık, araştırıyoruz. Türkçe kullanımı hakkında biz de çok duyarlıyız. Uyarınız ve tüm haberler için teşekkürler. ”

Bu açıklamadan birkaç gün sonra Tempo Turizm, uyarımızla birlikte web sitelerindeki bütün Göbeklitepe’leri, Göbekli Tepe olarak düzelttiklerini bildirdi.

Bizler de bundan böyle GÖBEKLİ TEPE olarak kullanacağımızı açıklıyoruz. Ve herkesi böylesine önemli bir arkeolojik alanın adının doğru kullanılması konusunda titiz, duyarlı olmaya davet ediyoruz.

03.08.2014 turizmhaberleri.com

1 COMMENT

  1. Yabancı arkeologlar Türkçe yer adlarını, ören yeri adlarını çoğu zaman Türkçe’ye uygun olmayan şekilde yazmışlardır. Bunun pek çok örneği vardır. Eski dönemlerde Alaca huyuk , Catal huyuk yada Catal hoyuk, Boğazköy yerine Bogaz Koi şeklinde yazdıkları yada Yassi Hoyuk gibi yazdıkları sıklıkla görülmüştür. Anadili Türkçe olmayan, yada Türkçeyi az bilen bazı bilim adamları ülkemizde çalışırlarken yer adlarının doğru yazılışı konusunda yeterli dikkati göstermemişlerdir ve bu tür hatalar yapmışlardır. Türkçe’de iki veya daha çok kelimeden oluşmuş il, ilçe, semt vb. yer adları bitişik yazılır: Çanakkale, Gümüşhane; Acıpayam, Pınarbaşı, Şebinkarahisar; Beşiktaş, Kabataş vb. Şehir, köy, mahalle, dağ, tepe, deniz, göl, ırmak, su, çay vb. kelimelerle kurulmuş sıfat tamlaması ve belirtisiz isim tamlaması kalıbındaki yer adları bitişik yazılır: Akşehir, Eskişehir, Suşehri, Yenişehir; Atakent, Batıkent, Konutkent, Korukent; Çengelköy; Yenimahalle; Karadağ, Uludağ; Kocatepe, Tınaztepe; Akdeniz, Karadeniz, Kızıldeniz; Acıgöl; Kızılırmak, Yeşilırmak; İncesu, Karasu, Sarısu; Akçay vb. Kaynak: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=184:Bitisik-Yazilan-Birlesik-Kelimeler&catid=50:yazm-kurallar&Itemid=132

Leave a Reply