Aspendos Antik Tiyatrosu’nun restorasyon çalışmalarında ortaya çıkan manzara gündemdeki yerini korurken, şimdi de Roma dönemine ait Fethiye amfi tiyatrosunun restorasyon çalışmalarındaki görüntüler tartışma konusu oldu. Arkeolog Pınar Döğerli Başerkafaoğlu konuyla ilgili açıklama yaptı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restorasyon amacıyla 4 Milyon TL bedelle ihalesi yapılan Fethiye Telmessos amfi tiyatrosunun restorasyonu tartışılıyor. Roma dönemine ait orijinal dokuların sökülerek yerine günümüz mermer taşlara benzer doku ile kaplanması Likya uygarlığı döneminde kahinler kenti olarak da tanımlanan Fethiye kamuoyunda infiale yol açtı. Restorasyon çalışmalarında ortaya çıkan görüntüler, “bu kadarına pes” dedirtti.  Dünyada deniz kıyısına en yakın amfi tiyatrolardan biri olan Telmessos amfi tiyatroda devam eden restorasyon çalışmalarında binlerce yıllık orijinal dokular söküldü. Yapılan uygulamanın Aspendos’ta yapılan restorasyon çalışmalarıyla anılması kamuoyunda rahatsızlık yarattı ve geniş yer buldu.1993 yılında Müze müdürlüğü tarafından yapılan kazılarla ortaya çıkarılan Roma dönemine ait tarihi Telmessos tiyatrosu hemen Fethiye iskelesinin yanında yer alıyor. 2012 yılında dönemin AKP’li Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın gezerek incelediği amfi tiyatro için, Fethiye’nin tarihi ve kültürel değerleri ile turizmin gözdesi olduğunu söyleyen Günay; “Fethiye’de yıllardır şehir içinde unutulmuş biçimde duran Telmessos Antik Tiyatrosunu kültür, turizm ve sanat hayatına kazandırmış olacağız” demişti. Bu arada tarihi kıyımı yapıldığını iddia eden  vatandaşlar ise “kamuoyu yaratmak için seferberlik başlatacaklarını ifade ettiler.

telmessos-antik-tiyatrosunun-restorasyonu-da-tartismalara-konu-oldu-1

“YAPILAN TARİHİ, BİLİMSEL DEĞİL, TURİSTİK AMAÇLI TİYATRO”
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü Mezunu aynı zamanda Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Yüksek Lisansı ve Doktora yapan, geçmişte Anıtlar ve Müzeler müdürlüğünde görev yapan Arkeolog Pınar Döğerli Başerkafaoğlu, konuyla ilgili açıklama yaptı. Telmessos Antik Tiyatrosu’nun restorasyonu ile ilgili olarak konuşan Pınar Döğerli Başerkafaoğlu, “Restorasyon tarihi, bilimsel değil, turistik amaçlı tiyatro oldu.” diyerek Antalya Aspendos Antik Tiyatrosunda yapılan restorasyon ile ilgili eleştirilerin ardından gözler Telmessos Antik Tiyatrosu’na çevrildi. Aspendos’ta olduğu gibi Telmessos’ta da aslına uygun restore edilmediği iddia edildi. Arkeolog Pınar Döğerli Başerkafaoğlu konuyla ilgili “Likya bölgesinde antik tiyatrolar fazladır. Her antik kentin bir tiyatrosu vardır ve bunlar genellikle yamaca dayanır. Tarihte gemilerle gelen yolcular önce hamama gider, ardından da gece eğlencelerinin yapıldığı tiyatrolara gider. Fethiye’deki Telmessos da bu nedenle çok önemli bir yere sahiptir. Telmessos’ta 1990’lı yıllarda kazı çalışmasına başlandı. O dönemin Kültür Bakanı Fikri Sağlar’ın gelmesine yakın gösteri amacıyla kazıya başlandı. Ben o dönemde de çok hızlı kazı yapıldığı için eleştiride bulundum. Yanlış anlaşıldım. Bu tür kazılar senelerce sürer. Bir plan, program dahilinde yapılmalıdır. Çünkü bazı eserlerin toprak altında kalması gün yüzüne çıkarmaktan daha iyidir. Koruyamayacaksan bırak toprak altında kalsın, zaten yeri belli.Fethiye turizm merkezi oldu. Herkes iyi niyetle kazı ve restorasyon çalışmasına başladı. Önce İtalyan Maximo Caminero, Gonca Şıkman’ın eşi büyük emekler verdi. Yaptığı çalışmanın sonucunu ve projelerini o dönemde müzeye sunmuştu.” şeklinde açıklamada bulundu.

“BAKANLIK BURALARI MÜTEAHHİT GİBİ İHALEYE VERDİ”
Arkeolog Pınar Döğerli Başerkafaoğlu sözlerini şu şekilde sürdürdü; “ Sonuç ne oldu? Turizm Bakanlığı buraları müteahhit gibi ihaleye verdi. Denetim var deniyor ama ne kadar denetim var bilinmiyor. Bunlar tamamen müteahhitlerin yaptığı işlerdir. Nasıl olması gerektiği konusunda ise şunu söyleyebilirim. Restorasyon çalışmalarında iki seçenek vardır. Bir aslına uygun, bir de restorasyon yapıldığını belli eden taşlar kullanılır. Restorasyona uygun çalışmada o yörenin taşları kullanılır. Antik tiyatronun taşları nereden getirildiyse, büyük bir olasılıkla Altınyayla’dan gelmiştir. O taşlar getirtilir ondan sonra kimyasal bir uygulama yapılarak öncekilerle benzer renge getirilir. Çünkü o taşların diğerlerine benzemesi için asırların geçmesi lazım. Burada kullanılan malzemenin nereden geldiğini bilmiyorum, aynı taşların kullanıldığını da sanmıyorum. Daha bilimsel çalışma yapılmalıydı. Şimdi turistik oldu.” diyerek noktayı koydu.

03.10.2015 odatv.com