İzmir’in Konak İlçesine bağlı Sakarya Mahallesinde çöplük gibi kullanılan arsada İzmir’in en eski sinagogunun yıkıntılarının bulunduğu önesürüldü. Yahudi kültürü üzerine araştırmalarla tanınan araştırmacı, yazar, tarihçi Siren Bora bu sinagogun İzmir’de kurulan ilk üç sinagogdan biri olan “Pinto Sinagogu” olabileceğini söyledi. Kent tarihi araştırmacısı Orhan Beşikçi Sakarya Mahallesi’nde çöplük olarak kullanılan arsada bazı tarihi buluntular gördü. Bunun üzerine Yahudi kültürü üzerine araştırmalarla tanınan araştırmacı, yazar, tarihçi Siren Bora’dan yardım istedi.

Burasını inceleyen Bora, yıkıntıların İzmir’de kurulan ve şu anda yeri bilinmeyen üç sinagogtan “Pinto Sinagogu” olabileceğini söyledi. Kent tarihi araştırmacısı, yazar Orhan Beşikçi, “Eskiden İzmirli Yahudiler o bölgeyi ‘La Suvida de Pinto’ (Pinto Yokuşu) veya ‘La Eskalera de Pinto’ (Pinto Merdivenleri) olarak tarif ediyor. Gerçekten de, Pinto Sinagogu’nun bir yanında merdivenler diğer yanında ise, dik bir yokuşun yer aldığını, iki sütununun halen yerinde durduğunu görüyoruz” dedi.

Sinagogu’un yerini ilgili kurum ve kuruluşlara haber veren araştırmacı yazar Orhan Beşikçi, “Sakarya mahallesi dinler arası turizm için önemli bir mahallemiz. Geçen yıllarda sokaklarında ezan, çan ve hazan sesi duyulurdu. Mahallenin sınırında bulunan Asmalı Mescit, Küçük Aya Yani Kilisesi ve Roma su kanalı içerisinde gizli olan ayazmayı biliyorduk. Şimdi bu zenginliğe İzmir’in en eski Sinagogu’nu katıyoruz. Adı geçen sinagog bir an önce çöplükten temizlenip tescillenmeli, koruma altına alınıp, arkeolog ve sanat tarihçileri tarafından incelenmesi gerekmektedir” dedi. Ortaya çıkartılan sinagogun giriş kapısı, iki katlı mahseni, yan duvarları hala ayakta duruyor.

20.12.2015 Yeni Asır