Bursa’nın İznik İlçesi’nde, M.Ö. 149 yılında yekpare bazalt kayadan yapılan ve Bithynia uygarlığından kalan lahit mezara, sprey boyalarla sevgililerin isimlerini yazması, kalp resimleri yapması çirkin görüntülere neden oluyor. Roma’da 1800 yıllık tarihi sütuna metal para ile adını kazıyan Türk öğrenciye 2 bin 200 euro para cezası kesildiğini hatırlatan turizmciler, Türkiye’de cezaların caydırıcı olmaması yüzünden tarihi eserlerin büyük zarar gördüğünü söyledir.

İtalya’nın başkenti Roma’da geçtiğimiz günlerde İmparatorluk Forumları’ndaki (Fori Imperiali) sütunlardan birine metal parayla adını kazıyan Türk öğrenci gözaltına alındıktan sonra 2 bin 200 euro para cezasına çarptırıldı. Geçen yıl yine aynı bölgede yer alan Kolezyum’un (Flavianus Amfitiyatrosu) duvarına adının baş harfini kazıyan kişi 4 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Dünyada tarihi eserlerin korunmasına verilen önemin Türkiye’de olmaması turizmcilerin tepkilerine neden oluyor.

iznikte-2-bin-200-yillik-berberkaya-lahdine-sprey-boya-ile-isimler-yazildi

Lahite sprey boyalı magandalık
Tıpkı Roma’daki eserler kadar tarihi geçmişe sahip İznik Lefke Kapısı çıkışındaki yamaçta yekpare bazalt taşından yapılan Berberkaya Lahiti de magandaların yaptıkları yüzünden büyük zarar gördü. Üzerine nerdeyse lahtin tamamını kaplayacak şekilde sprey ya da yağlı boya ile isimlerini yazanların oluşturduğu görüntü turizmcileri isyan noktasına getiriyor. Sit alanı içinde olmasına rağmen, verilen zararın cezai yaptırımların yetersizliğinden kaynaklandığını savunan turizmciler şöyle konuştu: “İtalya’da en küçük bir zarar bile cezasız kalmıyor ve örnek oluyor. Kültür ve Tabiat Varlıkları’nı Koruma Kanunu’na göre bu tür zararı verenler 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılmaları gerekiyor. Bizde izinsiz kazı yapanlar ve eşsiz sanatsal ve tarihi değere sahip lahitleri kıranlar bile tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılıyor. Bu yüzden Vandalların saldırıları devam ediyor.” diye konuştular.

İznik’te geçtiğimiz günlerde, sit alanı ilan edilen antik taş ocağındaki Herakles kabartmasının daha önce kırılan sol kolunun ardından asa taşıdığı sağ koluna da zarar verilmişti.

Arkeolojihaber.net gündeme taşımıştı
Nisan 2014 yılında arkeolojihaber.net tarafından hazırlanan özel dosya ile Berberkaya Lahdi’nin içler açısı kamuoyunda ses getirdi. Dönemin Bursa Milletvekili Aykan Erdemir konuyu Meclis gündemine taşıdı ve Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.

Berberkaya Lahdi
Halk arasında Berberkayası olarak da adlandırılan lahit, antik çağdan İznik’e kalan eserlerden en önemlisi sayılıyor. Lahtin, Bityhnia kral mezarlarından olabileceği öngörülüyor. Bu varsayıma göre Nikaia ile tek ilişkisi olan 2′nci Prusias, oğlu Nicomedes ile girdiği mücadele sonucu İznik’e sığınmış. Daha sonra İzmit’te öldürüldü. 2′nci Prusias’ın ölümü üzerine hazırlanan yekpare lahtin İznik’e getirilirken çatladığı tahmin ediliyor. Bu varsayıma göre lahitin M.Ö 149 yılına ait olduğu tahmin ediliyor. Fakat bu görüşe katılmayan sanat tarihçisi Prof. Semavi Eyice’ye göre lahit İznik’e hakim bir tepeye yerleştirilmiş depremler veya zemin kayması sonucu tepeden aşağıya yuvarlanarak olduğu yere yan yatarak göle bakan alınlığı kırılmış.

31.12.2015 Doğan Haber Ajansı, arkeolojihaber.net arşivi