Buzul Çağı’nın uzun dönemi boyunca devasa buz kütleleri Batı Kanada’yı kaplamasına rağmen insanların bir şekilde Alaska’ya ulaştıklarını, ordan da aşağıya indiklerini biliyoruz. Ama bunu nasıl yaptılar?

Bir grup arkeolog buzullar arasında dar bir koridorun geçişe olanak tanıdığını iddia ederken, başka bir grup ise Pasifik okyanusu kıyı şeridi boyunca botlarla kıtaya ulaştıklarına inanıyor ve söz konusu koridorun 14 bin yıl önce oluşmadığını söylüyordu. Ancak çeşitli bizon fosilleri üzerinde yapılan karbontestler koridorun oluşma tarihini 13 bin yıl olarak belirledi.

Araştırmalara göre bizonlar buz kütleleri oluşmaya başladığında Kuzey Amerika’da yaşıyordu ve buzullar sürüyü kuzey ve güney’e doğru ayırdı. Bu süreçte güneyde kalan sürüde dramatik bir azalma görülmeye başlansa da sonrasında üreme arttı. DNA incelemeleri kuzey ve güney bizonlarının aynı genetik özellikleri taşımasına rağmen farklı göründükleri sonucunu çıkardı.

Stanford Üniversitesi’nde evrim biyolojisi’nde görevli Beth Shapiro, hangi fosilin hangi bizon sürüsüne ait olduğunu tespit ederken mitokondrial DNA’larını sıraladığını kuzey bizonunun güneyde, güney bizonun da kuzeyde bulunduğunu, iki sürünün karıştığını ve bunu da hayvanların koridordan geçerek yaptıkları sonucu çıkartılabileceğini söyledi.

Bizonların koridoru 13 bin yıl önce kullanarak birbirlerine karışması, Clovis olarak adlandırılan insan topluluğunun Amerika kıtasında ortaya cıkış tarihine denk geliyor. Ancak yakın zamanda Florida’da bir nehirden 14 bin 500 yıl öncesine ait kemik totuları ve çift taraflı bıçak çıkartılmıştı. 

Amerika Kıtasında Yaşam Sanılandan Bin 500 Yıl Daha Eski Çıktı

Konuyla ilgili olarak Clovis insan topluluğunun Pasifik’i botlarla geçtiği tezini savunan arkeolog Jack Ives, bu insanların buz tabakalarının güney bölgesinde yaşadıklarını ve tıpkı bizonlarda olduğu gibi buz kütleleri ayrılmaya başlayınca bin belki de bir kaç bin yıl sonra kuzeyli toplulukla kaynaşmış olabileceklerini söyledi.

Daha önce bir çok Pre-Clovis sitesi ve Page-Ladson kazıları yapmış olan arkeolog Waters ise güney bizonunun kuzeyde daha sık görüldüğünü, bunun nedeninin koridorun o tarafının daha ince olabileceğini ve eğer bu iddia doğruysa Clovislerin de aynı şekilde hareket ettiklerini yani güneyden kuzeye göç etmiş olabileceklerini söyledi.

Tabiki konuya hala kuşkuyla yaklaşan arkeologlar da var. Nevada Üniversitesi’nde görevli Clovis uzmanı arkeolog Gary Haynes’e göre tüm bu buluntular koridorun ortaya çıkış tarihini gösteriyor ama bundan bizon verileriyle insanların ilk göç hareketini bir görme sonucu konusunda uyarıyor ve ekliyor; ‘İnsanlar bizon sürüleri otlaklara gelmeden önce su kuşlarını avlayarak ve takip ederek koridoru yürüyerek geçmiş te olabilir. Bizon verilerini insanlar için kullanamayız’.

Tartışmanın bir çok arkeolog, bilim adamı ve araştırmacıyı daha fazla kanıt bulmak için bölgede çalışmalara sevk edeceğine şüphe yok.

06.06.2016 sciencemag.org Çeviri: Ayşen Yolcu