İsrail’deki Hilazon Tachtit Mağarası’nda 86 kaplumbağa kabuğu ile birlikte gömülmüş avcı-toplayıcı bir kadın şaman ait 12 bin yıllık mezar gün yüzüne çıkarıldı. Natufian kültürüne ait kazı alanında ayrıca kartal kanadı, leopar leğen kemiği, domuz bacağı, inek kuyruk kemiği ve onlarca kalıntı daha buldu.

israilde-saman-bir-kadina-ait-12-bin-yillik-mezar-bulundu-1

İsrail’in kuzeyinde Galilee’de yer alan Hilazon Tachtit Mağarası’nda şaman bir kadına ait 12 bin yıllık mezar bulundu. Kudüs Hebrew Üniversitesi’nde görevli Prof. Leore Grosman’ın ve Connecticut Üniversitesi’nden Prof. Natalie Munro’nun liderliğini yaptığı ekibin çalışmaları, kadının gömülme şekli ile buluntularından tarih öncesi Natufian dönemi (M.Ö. 10.800-9.500) insan topluluğunun ölülerine ne yaptıklarına dair yeni bilgilere ışık tutacak.

Şaman olduğuna inanılan kadının 45 yaşlarında (dönemine göre hayli yaşlı), oldukça kısa (cüce boyunda), çeşitli hastalık ve fizyolojik bozukluklardan müsterip, sıra dışı görünümü olduğu düşünülüyor.

israilde-saman-bir-kadina-ait-12-bin-yillik-mezar-bulundu

Yetkililer tarafından Galilee’de Hilazon Tachtit Mağarası’nda en az 28 gömü daha olduğu, bir çok rituel kanıtlar bulunduğu ve tüm bunlardan tarım toplumuna geçmeden önceki Natufian kültürü hakkında kapsamlı bilgiler edinilebileceği bildirildi.

Natufian Kültürü’ne Doğu Akdeniz’de 15 bin yıl öncesinde rastlanıyor. Bu topluluğu yiyecek arayan ve kalıcı yerleşim arayan insanların oluşturduğuna inanılıyor. Bu insanlar sadece avlanma ve meyve toplamakla kalmayıp, devasa öğütme taşı kalıntılarından anlaşıldığı üzere arpa unundan ekmek te yapabiliyorlardı.

israilde-saman-bir-kadina-ait-12-bin-yillik-mezar-bulundu-2

Şaman Kadına Ait Mezar En Eskisi
Kazı alanında Natufian döneminden kalan başka gömülerinde bulunmasına rağmen şaman kadını içlerindeki en eskisi ve büyüleyici olanı. Çalışmaları yürüten arkeologlar mezarı 3 yılı aşkın bir sürede kazmış ve kalıntıları 50 santimetre derinlikte bulmaya başlamış.

Current Anthropology gazetesi için kaleme aldıkları yazıda Grosman ve Munro, insan topluluklarında iletişim, sosyal statü bilgilendirme, gerilimi azaltma ve sosyal bütünleşmede rituel pratiklerin kritik bir rolü olduğunu yazdılar.

Büyük cenaze töreninin gerçekleştirildiği mezarın katmanları ise sırasıyla şöyle;

1-Birinci katman simetrik oval biçiminde kazınmış bir holden oluşuyor, hol çamurla sıvanmış ve taş levhalarla duvar örülmüş.
2-İkinci katmanda geniş taşların arasına yerliler kamlumbağa kabukları, diğer deniz kabukluları, toprak boya, geyik, muhtemelen kullanılmış ve gömü esnasında kırılmış bir karataş kase saklamışlar.
3-Üçüncü katman çakmak taşı aletlerle kesilmiş ve tüketilmiş hayvan kemikleriyle doldurulmuş.
4-Dördüncü katmanda şaman kadının vücudu ve beraberinde gömüldüğü leopar leğen kemiği, domuz bacağı ( kadının sağ elinin yanına iki adet sansar kafatası ile beraber konulmuş), inek kuyruk kemiği ve şaman kadından daha iri birine ait bir insan ayağı var.
5-Beşinci ve son katmanda ise daha fazla kaplumbağa kabuğu ve geyik kemikleri bulunuyor. Grosman genç geyik kemiklerinin çokluğundan bu katmana gömülerin ilkbaharda yapıldığını düşünüyor.
6-Mezarın üstü üçgenimsi bir kayayla kapatılmış.

04.07.2016 haaretz.com Çeviri: Ayşen Yolcu