Demir Çağı Anadolu’sunda Kıbrıs Çömleklerine İlgi Yoğundu

394

Kıbrıs tarzı çömleklere Demir Çağı Anadolu’sunda ilgi hayli yoğundu. Yapılan araştırmalar göre çömleklerin hepsinin Kıbrıs’tan gelmediği ve yüksek talebin çömlek ustalarını yerli üretime yönlendirdiğine işaret ediyor.

demircagi-anadolusunda-kibris-comleklerine-ilgi-yogundu

Florida Üniversitesi’nden Steven Karacic ile Chicago Üniversitesi’nden James Osbourne Hatay çevresindeki üç yerleşimde bulunan çömleklerin kimyasal bilişimlerini analiz ettiler. Sonuçlara göre ithal ve yerli Kıbrıs çömlekleri birbirlerinden farklı kimyasal izler taşıyordu. Bu sonuçtan yola çıkan iki bilim adamı hangi çömleklerin Anadolu’da üretildiğini belirledi.

Plos One’da yayınlanan çalışmaya göre Çatalhöyük ve  sakinleri Kıbrıs’tan gelen çömlekleri kullanırken, Tell Tayinat’te yaşayanlar yerel üretim ve ithal karışımı Kıbrıs tarzı eşyalara sahipti.

Chicago Üniversitesi’nin ev sahipliğini yaptığı koleksiyon üzerinde incelemelerde bulunan Karacic ve Osbourne eşyalara yüksek enerji X-ışını tuttu. Atomlar enerjiyi emince çok az oranda radyasyon püskürttü. İkinci salımda eşyaların kimyasal oluşumu hakkında ipuçlarına ulaşılabildi. Farklı kimyasallar farklı enerji salımları çıkarmıştı.

Tell Tayinat’teki benzer çömlekler (Kıbrıs tarzında olmayan yerel üretim) farklı salım gösterirken Çatalhöyük ve Tell Judaidah çömlekleri bambaşka izler taşıyordu.

Yapılan teknik ve deneysel araştırmalar sonucunda Karacic ve Osbourne, Kıbrıs üretimiyle yerel üretilmiş Tell Tayinat çömlekleri arasında belirgin farklara ulaştı.

Peki o halde Tell Tayinat’te Kıbrıs çömleği üretimi varken diğer iki yerleşmede neden yoktu? Karacic ve Osbourne’a göre varlıklı Tell Tayinat’te yapılan şölenler Kıbrıs çömleklerine talebi artırmış ve yerel çömlekçilerin kopyaladıkları bir şekilde Anadolu’ya taşımaya itmişti.

01.12.2016 cosmosmagazine.com Çeviri: Ayşen Yolcu