Sivas Gök Medrese’nin Selçuklu Çinileri Asitle Temizlenerek Yok Edildi

1254

Sivas’ta bulunan 750 yıllık Gök Medrese’nin Selçuklu çinileri asitle temizlenerek yok edildi, ardından maviye boyandı.

sivas-gok-medresenin-selcuklu-cinileri-asitle-temizlenerek-yok-edildi

Selçuklu döneminin önemli eserlerinden 750 yıllık Sivas Gök Medrese’nin minarelerinde ve minare kaidesinde yer alan mozaik tekniğiyle dekore edilmiş geometrik motifli Selçuklu çinilerinin asitle temizlenerek yok olmasının ardından maviye boyandığı ortaya çıktı.

Cumhuriyet gazetesinden Ceren Çıplak’ın haberine göre, yaklaşık 20 yıldır restorasyonu süren Sivas Gök Medrese Camisi’ni yerinde gören sanat tarihçisi Şennur Şentürk, çinilerin kötü restorasyon nedeniyle tamamen yok olduğunu belirtti. Şentürk, “Zaman içinde bakımsızlık, kötü restorasyonlar nedeniyle de çiniler tamamen yok olmuş, en son da hâlâ sürmekte olan restorasyonda da bu alanlar asitle temizlenerek mavi boya ile boyanmış ve içler acısı bir görünüm almış” dedi.

Şentürk, onarımını çini restorasyonu yapan uzmanlar tarafından yapılması gerektiğini, bünyesinde uzman restoratör bulundurmayan herhangi bir inşaat şirketinin böyle bir restorasyonu yapamayacağını da sözlerine ekledi.

Şentürk, Sivas Gök Medrese Camisi’nin, taç kapısının, çifte minarelerinin ve dönemin firuze renkli Selçuklu çinileriyle, kabartma taş süslemeleriyle kült eserlerden birisi olduğunu belirterek Türk sanatında, dünya kültür mirasında önemli bir yeri olduğuna değindi. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında 1271 yılnda vezir Sahip Ata tarafından yaptırılan ve zamanla tahribata uğrayan Sivas Gök Medrese Camii’nin uzun süredir atıl bir restorasyon geçirdiği ve duvar taşlarında da kötü restorasyon uygulandığı görülmekte.

Türk İslam sanatı okuyan, 35 yıldır da kendi alanında uzman olarak çalışan Şentürk, “Çok üzüldüm, içim sızladı. 25-30 yıl önce gördüğümde bu çiniler böyle kötü değildi. Gök Medrese kentin ortasında yanlış ameliyat yapılıp terk edilmiş bir hasta gibi duruyor ve gelen geçenin içini acıtıyor” dedi.

Şentürk, çevredeki halkın da ağır aksak yürüyen restorasyondan rahatsız olduğunu belirtti.

sivas-gok-medresenin-selcuklu-cinileri-asitle-temizlenerek-yok-edildi-1

Vakıflar Genel Müdürlüğü: Kayıp Olan Çinilerin Aslı Üretilecek
Yapının restorasyonundan sorumlu olan Vakıflar Genel Müdürlüğü ise şu açıklamayı yaptı: “Şu anda restorasyonu devam etmekte olan Sivas Gök Medrese daha önce 2006’da bir onarım geçirmiştir. Bu onarımda, Bilim Kurulu’nu oluşturan danışman akademisyenlerin önerileri doğrultusunda ve ilgili Koruma Kurulu’nun onayı çini kaplı alanların restorasyonu yapılırken, çini kaybı olan alanlar renkli dolgu tekniği ile tamamlanmıştır. 2014’te başlayan son restorasyon çalışması ise şu an devam etmektedir. Gök Medresenin en önemli özelliğini oluşturan çinilerinin restore edilebilmesi için ise ayrı bir çalışma başlatılmıştır. Kayıp olan çinilerin yerleri, el imalatı ile atölyede aslına uygun olarak yeniden üretilen çiniler ile doldurulacaktır.”

1399 yılında şehri istila eden Timur’un hayran kaldığı eser olarak da bilinen, astronomi bilimi alanında derslerin verildiği Gök Medrese, Evliya Çelebi’nin seyahatnamesine de konu oldu. Portal süslemeleri ile anıtsal özellik kazanan, dönemin ve bugünün en önemli eserleri arasında yer alan eserde kapı kemerinin her iki yanında 12 hayvan başı kabartması yer alıyor. Bunun dışında pek çok motifin görüldüğü kapıda, iri yıldız motifleri, hayat ağacı, küçük kuşlar, kartallar, çeşitli bitkisel motifler bulunuyor. Ön cephedeki kabartma bezeli kulelerin gövdeleri yivli olup, birer şerefeli iki minaresi bulunuyor. Yapıya görkemli bir hava katan minarelerde kabartmalar, geometrik ve bitkisel motifler bulunuyor. Eser bu bezemelerin arasında yer alan ancak günümüze kadar korunamayan mavi tonlardaki mozaik çiniler nedeni ile ‘Gök rengi’ anlamına gelen ‘Gökmedrese’ adını almış.

24.05.2017 Hürriyet