Hatay’da Mozaik Tabanlı Sütunlu Cadde Bulundu

3944

Hatay’ın Erzin ilçesindeki Epiphaneia (Issos) Antik Kenti’nde bulunan mozaik tabanlı 10 metre genişliğindeki sütunlu cadde gün yüzüne çıkarılıyor.

Kazı çalışmalarını yürüten Mustafa Kemal Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Pamir, Payas’a kadar uzanan Erzin ilçesinin bulunduğu ovalık kesimin, antik çağlardan itibaren İssos olarak adlandırıldığını, bu bölgede az sayıda kent mevcut iken Epiphaneia’nın bu istisnalardan biri olduğunu kaydetti.

10 yılda sütunlu caddenin bir kısmı ortaya çıkarıldı
2006-2016 yılları arasında yapılan kazılarda, sütunlu caddesinin bir kısmının ortaya çıkarıldığını anlatan Prof. Dr. Pamir, “Tiyatronun varlığını bu çalışmalar bağlamında kesinleştirdik. Hamam kazıları tamamlandı; şimdi restorasyon-konservasyon çalışmaları devam etmektedir. Yine bu süreç içerisinde “odeion” ya da “şehir meclisi” olarak tanımladığımız sütunlu caddeye paralel, yarım daire planlı bir anıtsal yapı da ortaya çıkarıldı. Ayrıca bu meclisin yapılması için katkıda bulunan kişinin ne kadar cömert bir insan olduğunu belirten ithaf yazıtı da bulundu ve yapının M.S. 2. yüzyılda inşa edildiği anlaşıldı. Bu yıl kazıları özellikle sütunlu caddede yoğunlaştırdık. Daha önceki yıllarda yapılan kazılarda kısmen mozaik tabanların çıktığını görmüştük. Bu çok ender bilinen bir şey aslında. Sütunlu caddeler hemen hemen her Roma kentinde vardır. Ama, insanların gezinti yolu olarak kullandığı “portik” dediğimiz kısmın tabanının mozaikle kaplandığı örnek çok azdır. Ülkemizde bilinen örnek Antalya/Perge sütunlu caddesidir, şimdi bir de Epiphaneia da çıkmıştır. Önceki kazı döneminde 2 paneli kısmen kazılmıştı; bu dönemde mozaiğin 3 panelini ve böylelikle tabandaki toplam 5 paneli bütünüyle ortaya çıkarıldı. Figüratif panellerdir. Yaklaşık olarak 10 metre genişliğinde ve 50 metre uzunluğunda olan mozaik taban, toprak altında devam ettiği için ve henüz kazılmadığından uzunluğunun ne kadar olduğunu tam bilmiyoruz” dedi.

Mozaikler üzerinde yazıtlar da var
Gün yüzüne çıkarılan sütunlu cadde ve taban mozaikleri hakkında bilgiler de veren Prof. Dr. Pamir, şunları kaydetti: “Bir bütün olarak yapılmış ender mozaiklerdendir. Dairesel çerçeve içinde figürler ellerinde çeşitli objeler tutarken ve yanlarında temsil ettikleri işlere dair yazıtları ile ortaya çıkarılmıştır. Maalesef mozaik tabanlar üzerinde, daha sonraki yerleşim ve inşa evresine ait tahribatlar mevcuttur. İlk değerlendirmelerimize göre mevsimlere yönelik konular işlenmiştir. Mozaik işçiliği bakımından M.S. 3-4. yüzyıl işçiliğine oldukça yakın olduğunu söyleyebiliriz. Tabanı taşla kaplı sütunlu cadde çalışmaları, caddenin genişliğinin 14 metre olduğunu bize göstermiştir. Örneğin Antakya’da Antiokheia kentinin şu ana kadar bilinen cadde genişliği, yaklaşık 10 metre kadardır. Caddenin bu kadar geniş olması, Epiphaneia’nın doğudan batıya, güneyden kuzeye uzanan ticaret yolları üzerinde önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Yine Hatay yöresi açısından baktığımızda, günümüze ulaşmamış veya henüz tespit edilememiş arkeolojik kalıntılardan sütunlu cadde, tiyatro, odeion gibi antik yapıları burada görmekteyiz. Bu yılki çalışmalarımızı tamamlamak üzereyiz; 2018 yılında da sınırlarını belirlediğimiz noktalarda çalışmalarımıza devam edeceğiz.”

08.10.2017 Milliyet