3000 Yıllık Sfenskli Ortostat Gaziantep’e Geri Döndü

1885

Bulgaristan’a kaçırılmak üzereyken Edirne Hamzabeyli Sınır Kapısı’nda 2007 yılında ele geçirilen Sfenskli Ortostat, 11 yıl aradan sonra Gaziantep Arkeoloji Müzesine getirildi.

Gaziantep Valiliğinden yapılan açıklamada, Hamzabeyli Sınır Kapısı’nda 5 Mayıs 2007 tarihinde Bulgaristan’a götürülmek üzereyken ele geçirilerek Edirne Müze Müdürlüğüne teslim edilen bazalt taştan yapılmış sfenskli ortostatın, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından Gaziantep Arkeoloji Müzesinde gönderildiği bildirildi.

Valilik açıklamasında; Asur ve Arami sanat etkilerinin güçlü bir şekilde yansıtıldığı sfenksli ortostatın, Geç Hitit Dönemi yerleşimi olan Gaziantep’in Nurdağı ilçesindeki Sakçagözü Coba Höyük’te bulunan ve Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenen, sakallı, erkek başlı sfenksli ortostat ile bazı ayrıntılar hariç neredeyse bire bir benzerlik gösterdiği, yine aynı höyüğe ait ve Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenen dişi sfenksler ile Zincirli Höyük’te bulunan, Berlin ve İstanbul arkeoloji müzelerinde sergilenen dişi sfenksler ile de stil ve dönem açısından da birçok benzerlikleri bulunduğu kaydedildi.

Dörtgen ortostat blokun ön yüzünde, üstte birbirleriyle bağlantılı 14 nar silsilesi, altında kabartma halinde profilden sakallı insan başlı, kanatlı, aslan gövdeli, yılan kuyruklu, yürür halde bir sfenks betimlemesi yer alan eserin, 76 santimetre boyunda, 84 santimetre eninde ve 20-28 santimetre kalınlığında olduğu ifade edilen açıklamada, “Başında boynuzlu bir külah bulunan, badem gözlü, bukleli uzun sakallı, dalgalı ve bukleli uzun saçlı olan erkek başı, ani bir geçişle kanatlı bir aslan gövdesinin üzerine yapılmıştır. Aslan şeklinde yapılmış olan gövdenin göğüs kısmına ise üst üste binen pul yapılmıştır. Ön ayakların iç kısım başlangıcından gövde gerisine doğru da 6 adet kanat yapılmıştır. Kanat uzunluğu gövdeyi geçerek, yukarıya doğru kıvrılmış, bir kısmı kırık ve eksik olan yılan başlı kuyruğun bir kısmını kapatmıştır. Sfenksin kaburgalarını belirtmek için ise dikine 5 adet kaburga yapılmıştır. Arka ayakların diz eklemlerine ise noktalı bezeme yapılmıştır. Sfenskli ortostat blokunun ön kısmında ise görülebildiği kadarıyla bir hayat ağacı ve ağacın tepesinde ise muhtemelen kartal olan bir kuş figürüne yer verilmiştir. Ortostatın arka kısmı kanat ve ayak hizasından kırık ve eksik olup, bu kırık sadece kuyruğun bitiminde bulunan yılan başının tahrip olmasına sebep olmuştur” denildi.

Sfenksli ortostata en yakın benzerinin Coba Höyük’ten olması sebebiyle eserin M.Ö. 9-8. yüzyıllarda ait olduğunun değerlendirildiği vurgulanarak, eserin kısa zaman içinde bakımının yapılarak Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde sergileneceği belirtildi.

14.08.2018 Sözcü